گزارش وزیر نفت از گذشته و حال و آینده صنعت ، فروش ، پتروپالایشگاه ها و ...

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، جواد اوجی با اشاره به اینکه در اواخر دی و اوایل بهمن‌ماه اوج مصرف گاز خانگی به ۷۰۰ میلیون متر مکعب رسید در برنامه تلویزیونی اعلام کرد: خروجی پالایشگاه‌ها ۸۴۵ میلیون متر مکعب بود و سبب شد در بخش عرضه افت فشار ایجاد نشود.

بر اساس قانون برنامه ششم توسعه ، تولید روزانه گاز شیرین و خروجی پالایشگاه‌ها باید به ۱.۲ میلیارد مترمکعب می‌رسید اما به‌دلیل عدم سرمایه‌گذاری سال‌های گذشته در بخش گاز ، خروجی پالایشگاه‌ها حدود ۸۴۰ میلیون متر مکعب است.

سالانه افزایش ۱۰ تا ۱۲ درصدی مصرف گاز در بخش خانگی، صنعتی و نیروگاهی وجود دارد و پیش‌بینی می‌شد در اوج مصرف سال جاری حدود۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون متر مکعب کمبود گاز وجود داشته‌باشد.

در ابتدای کار دولت، وضع سطح ذخیره‌سازی‌های سوخت نیروگاه‌ها در مقایسه با پارسال ۲۰ تا ۲۵ درصد کمتر بود. بنابراین فرماندهی تأمین سوخت زمستانی به‌ عهده گرفته‌شد و با افزایش ۳۰ درصدی کرایه تانکرهای سوخت‌رسان تلاش فراوانی را برای پرکردن مخازن سوخت نیروگاه‌ها انجام شد. همچنین اولویت در بخش گاز تأمین مصرف خانگی است و به این دلیل برای مصرف نیروگاه‌ها به سمت تأمین سوخت مایع رفته‌شد.

افزایش قیمت گاز برای مشترکان پرمصرف

از سال ۹۴ تا اوایل آذر سال جاری برای مشترکان پرمصرف گاز افزایش قیمت نبود اما برای ۲۵ درصد مشترکان در بخش خانگی که ۵۰ درصد مصرف گاز در این بخش را دارند قیمت گاز افزایش خواهدداشت.

در محاسبه مصرف گاز ۱۲ پله وجود دارد که از پله چهارم به بعد به ازای هر پله ۴۰ درصد قیمت گاز را برای مشترکان پرمصرف افزایش داشته و از این محل روزانه ۲۵ میلیون مترمکعب مصرف گاز کاهشی بوده که همانند تولید یک فاز پارس جنوبی است. همچنین حجمی از سرمایه‌گذاری برای جبران مصرف گاز کاهش داده‌شد و در آمد شرکت گاز نیز روند خوبی داشته است.

پایداری گاز در استان‌های شمالی با سوآپ

سوآپ گاز از ترکمنستان به جمهوری آذربایجان نیز در استان‌های شمالی به‌ویژه استان گلستان گازی رسانی پایدار شد و از دی‌ ۹۵ سوآپ گاز از ترکمنستان متوقف شد. اما با دیپلماسی دولت سیزدهم و نگاه به همسایه‌ها موضوع سوآپ گاز در سفر رئیس‌جمهوری به عشق آباد اجرایی شد و سالانه ۱.۵ تا ۲ میلیارد مترمکعب از ترکمنستان به جمهوری آذربایجان تبادل گازی انجام می‌شود که این قرارداد از ۱۰ دی‌ماه سال جاری اجرا شد.

قیمت سوخت مایع به صنایع عمده را به قیمت گاز با آن‌ها محاسبه شده و زمستان سال جاری در هیچ بخشی کمبود سوخت اتفاق نیفتاد و هر جا کمبودی بود با سوخت مایع جبران شد. سال گذشته در دی و بهمن‌ خاموشی‌های بسیاری به‌دلیل قطع سوخت نیروگاه‌ها اتفاق افتاد اما در سال جاری برای صنایع عمده و نیروگاه‌ها سوخت مایع را در زمان مناسب و افزایش ۲۰ درصدی در مقایسه با سال گذشته افزایش داده‌شد.

هر جا کاهش سوخت گاز بود پیش از قطع آن با سوخت مایع جبران شد و بخش سیمان با سوخت مایع به‌کار خود ادامه داد. سوخت مایع با قیمت گاز برای آن‌ها تأمین شد و گاز بیشتر صنایع فولاد را که بخش احیاء بود قطع نشد، اما به بخش‌های دیگر این صنعت سوخت مایع داده‌شد.

درباره سوخت پتروشیمی‌ها نیز سوخت مایع برای آن‌ها تأمین شد اما پتروشیمی‌هایی که متانول تولید می‌کنند خوراک آنها تا حدودی کاهش داشت و دچار آسیب شدند که اگر تعمیرات اساسی را در این مدت انجام دهند بستانکار شرکت گاز خواهند شد و زیان آن‌ها محاسبه و خسارت‌ نیز پرداخت می‌شود.

ضرورت سرمایه‌گذاری در صنعت نفت

باید در حوزه صنعت نفت و گاز سرمایه‌گذاری کرد و از ابتدای دولت سیزدهیم اولویت نخست توسعه میدان‌های نفت و گاز است. به دلیل سرمایه‌گذاری نکردن در میدان‌ها، افت فشار اتفاق افتاده است و پالایشگاه‌های گازی زیر ظرفیت کار می‌کنند.

سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ضرورت دارد و نیاز است در میدان‌ها سرمایه‌گذاری شود و برای افزایش فشار، حفظ تولید و کشف میدانهای جدید برنامه‌ریزی شده‌است. برای جلوگیری از کاهش سالانه ۵۰ تا ۷۰ میلیون مترمکعب تولید گاز در سال‌های آینده پیش‌بینی شده و در مدت هشت سال باید ۸۰ میلیارد دلار در بخش بهینه‌سازی بالادست و صنایع پایین‌دست نفت و گاز سرمایه گذاری شود که نیاز است چاه‌ها و تأسیسات جدید حفاری و ایجاد شود.

برای سرمایه‌گذاری در میدان‌های مشترک، مستقل و میدان‌های نفتی با هدف حفظ و افزایش تولید تلاش شده و در این جهت با ایجاد کنسرسیوم هلدینگ‌ها، بانک‌های بزرگ و استفاده از منابع بانکی، اوراق مشارکت، اختصاص سهم ۱۴.۵  درصد از محل فروش نفت و گاز، نگاه به سرمایه‌گذاری خارجی، توسعه و کشف میدان‌های جدید نفت و گاز پیگیری می‌شود.

بیشتر سرمایه‌گذاری‌ها در بخش نفت و گاز به ویژه در بخش پتروشیمی و پالایشگاهی سرمایه‌گذاری خارجی و فایناس بوده و دولت آماده‌ است یک میدان را از ابتدا تا انتها برای توسعه تحویل هلدینگ بدهد و گازی که حاصل می‌شود برای مصارف آن‌ها باشد.

سرمایه‌گذاری ۲۰ میلیار دلاری چینی‌ها در صنعت نفت

برای جذب و تشویق سرمایه‌گذاران قراردادها را تغییر داده و در آن‌ها تنوع ایجاد شده و در هشت سال آینده ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار از منابع نفت و گاز برای توسعه میدان‌ها اختصاص داده می‌شود و در حدود همین رقم را نیز سرمایه‌گذاران چینی در قالب توافق ۲۵ ساله، بانک‌ها و هلدینگ‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند که از منافع میدان‌ها سهم خواهند داشت.

تلاش می‌شود با روس‌ها نیز مانند چینی‌ها در این زمینه قراردادی وجود داشته‌باشد. امروزه مهمترین اولویت در بخش صنعت نفت و گاز سرمایه‌گذاری است که اگر انجام نشود ممکن است در سال‌های آینده وارد کننده این محصولات بود.

افزایش تعرفه مشترکان پرمصرف

بهینه‌سازی مصرف انرژی امری بسیار مهمی بوده و برای اهمیت به این انرژی این کار تعرفه مشترکان پرمصرف افزایش داده‌شده و مجتمع‌های خانگی نیز که موتورخانه دارند، می‌تواند با عقد قرارداد با شرکت ملی گاز سیستم موتورخانه را به صورت رایگان بهینه‌سازی کنند. تاکنون بیش از ۲۰۰ هزار موتورخانه ثبت نامه کردند.

همچنین برنامه‌ریزی شده در پایان ۱۴۰۴، ۱.۴ میلیون دستگاه خودرو عمومی شامل وانت بار و تاکسی گازسوز شود و در این زمینه با هفت تا هشت پیمانکار قوی از جمله خودرو ساز قرارداد امضا شده و ۳۱۰ کارگاه برای گازسوز کردن این خودروها فعال شدند.

مالکان وانت بارها و تاکسی‌ها می‌توانند برای گازسوز کردن خودروها در پایگاه اینترنتی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران نام‌نویسی کنند تا خودروی آنها رایگان گازسوز شده و هزینه گازسوز کردن این خودروها ۱۰ تا ۱۱ میلیون تومان برآورد می‌شود که برای صاحبان این خودروها رایگان است.

برای بهینه‌کردن موتورخانه‌ها نیز هر تعداد از خانوارها نام‌نویسی کنند به صورت رایگان کار انجام می‌شود و برای مشترکان پرمصرف در گام نخست افزایش ۴۰ درصدی هر پله در مقایسه با پله بعدی انجام شد اما در گام‌های بعد به سمت محاسبه قیمت‌های واقعی گاز برای آن‌ها رفته می‌شود. البته تاب‌آوری جامعه را نیز باید در نظر گرفت.

قیمت هر متر مکعب گاز در اروپا اکنون به ۱.۳ دلار با توجه به کاهش ذخیره‌سازی‌های سوخت در این قاره رسیده و پرمصرف‌های گاز در ایران که سال گذشته برای هر متر مکعب ۴۰۰ تومان پرداخت می‌کردند امروز باید ۲ هزار تومان پرداخت کنند.

اجرای ۱۱۰ درصدی تعهدهای وزارت نفت

وزارت نفت تاکنون بیش از ۱۱۰ درصد از تعهد در تبصره ۱۴ قانون بودجه را اجرایی کرده و تعهد آن در ۱۰ ماهه حدود ۲۶۰ هزار میلیارد تومان بوده اما حدود ۲۸۲ هزار میلیارد تومان براساس این تبصره واریز شده که حاصل فروش گاز، نفت گاز، بنزین، گوگرد، ال‌پی‌جی و میعانات گازی در بخش داخلی و صادرات فرآورده ها است. همچنین وزارت نفت به سقف تعهدات در بودجه سال جاری در حوزه نفت و میعانات گازی و خالص گاز صادراتی نیز عمل کرده‌است.

برنامه‌های وزارت نفت برای مهار و بهره‌برداری از گازهای همراه نفت دقیق بوده و در این زمینه و در این هفته یا هفته آینده قراردادهای خوبی با برخی شرکت‌های توانمند داخلی بسته می‌شود که حاضر هستند در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند و متان یا گاز طبیعی را به شبکه برگردانند و بقیه گازها و میعانات را برای خوراک پتروشیمی‌ها استفاده کنند.

قرارداد جدید وزارت نفت بیش از ۲۰ تا ۲۵ میلیون متر مکعب گاز مشعل‌هاست که بیشتر آن از میدان‌های غرب کارون و گازهای مناطق نفت خیز است و تعدادی پیمانکار هستند که در این زمینه و در سرمایه‌گذاری توانمند هستند و با آن‌ها قرارداد امضا شده و سود خوبی هم برای سرمایه‌گذاران دارد.

افزایش قابل توجه فروش نفت و دریافت پول

افزایش درآمدهای نفتی در دولت سیزدهم با راهکارهای مختلف و استفاده از همه ظرفیت‌ها فروش نفت و میعانات نفتی و گاز صادراتی و محصولات پتروشیمی روند رو به رشدی را داشت.

از هر ظرفیتی در این حوزه استفاده شده و با دیپلماسی انرژی با همه کشورهای مدنظر و شرکت های بزرگ فعال ارتباط گرفه‌شد و در نتیجه، فروش نفت ایران از نظر حجمی و وزنی نسبت به قبل افزایشی خیره‌کننده داشته‌است.

مطالبات به صورت ارزی دریافت شده و افزایش قیمت نفت و میعانات گازی هم در این مدت، خیلی کمک کرد و به همین علت، منابع درآمدی و وصول مطالبات از نظر حجمی و صادرات و وصول درآمدها نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجه و چشمگیری داشته است.

در پاسخ به این پرسش که آیا منظور از این وصول در آمد، دریافت کالا است یا خدمات فنی و مهندسی و یا دریافت ارز است؟ باید گفت که بخش عمده درآمد حاصل از فروش نفت، وصول مطالبات است که نقدی و به صورت ارز دریافت می‌شود و بخش جزیی از آن هم به تهاتر با کالا، اختصاص داده شده است.

در حال آغاز تهاتر بخشی از درآمد حاصل از فروش نفت با مشارکت در پروژه‌ها بوده و در شورای عالی هماهنگی اقتصادی، جلسات مختلفی وجود دارد. راهکارهای گوناگونی را برای تهاتر با کالا و فروش نفت و تهاتر با مشارکت در پروژه ها مطرح است. همچنین در این چند ماه، بیشتر فروش و وصول مطالبات به‌صورت ارزی و نقدی بوده که به وضعیت ارزی کمک کرده‌است.

تزریق ۱۰ میلیارددلار به سامانه نیما

در بخش فروش محصولات پتروشیمی تا پایان دی‌ماه بیش از ۱۰ میلیارد دلار به سامانه نیما تزریق شده و حوزه فروش نفت و میعانات برای تأمین کالاهای اساسی و رفع نیازهای ارزی واحدهای صنعتی و واریز به سامانه نیما و ذخایر بانک مرکزی، نقش خیلی خوبی را داشته است.

همچنین هیچ فرماندهی در شرایط جنگ اقتصادی برنامه‌ها را علنی نمی‌کند و با همت همکاران در حوزه صنعت نفت و گاز و با حمایت‌های دولت به‌ویژه رئیس جمهوری و دیگر سران قوا، رقم‌های خیلی خوبی در صادرات و وصول مطالبات اتفاق افتاده که توان و قدرت چانه‌زنی دوستان را در وین افزایش داده است.

کارزار فشار حداکثری آمریکا علیه ایران شکست خورده است و در حوزه نفت و گاز برنامه‌های بسیار خوبی در دست اقدام است.

تأمین حدود ۷۰ درصد تجهیزات این صنعت در داخل

گاز ترش و شیرین بالغ بر یک میلیارد مترمکعب است و سالانه ۸۴۰ میلیون مترمکعب گاز، خروجی پالایشگاه‌هاست و ظرفیت تولید نفت هم حدود ۴ میلیون بشکه و ظرفیت فروش هم ۲.۵ میلیون بشکه نفت است.

توسعه میدان‌های نفتی در خشکی و دریا و در بخش پایین دست پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها از سوی نیروهای متخصص داخلی این صنعت در حال انجام بوده و بیش از ۶۵ تا ۷۰ درصد نیازهای صنعت در تجهیزات و ادوات مورد نیاز این صنعت به کوشش فعالان این حوزه و صنعتگران و سازندگان داخلی در حال تأمین است.

عزم دولت برای استفاده از توان سازندگان داخلی

با بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان و سازندگان توانمند داخلی تجهیزات کلیدی این صنعت قرارداد بسته‌شده و عزم این دولت و وزارت نفت این است که در پایان این چهار سال، حداکثر کالاهای مورد نیاز این صنعت در داخل تأمین شود. همچنین با جهاد دانشگاهی در برنامه سه ماهه فشرده نیازهایی که در بخش بالا و پایین دست در حوزه صنعت نفت و گاز بود، ۶ تا ۷ قرارداد امضا شد.

در بحث شرکت‌های دانش بنیان هم حدود یک هفته تا ۱۰ روز است که فراخوان داده‌شده و در حوزه چاه‌های کم بازده بالغ بر ۶ تا ۷ هزار حلقه چاه نفتی و گازی وجود دارد که به مرور زمان افت فشار و افت تولید پیدا کردند.

۷۴۰ تا ۷۵۰ چاه شناسایی شده و فراخوان داده‌شد و همچنین شرکت‌های دانش‌بنیان حاضر هستند با روش‌های روز دنیا در این چاه‌ها افزایش تولید دهند و اگر با روش‌های فناورانه و دانش بنیان، افزایش تولید در چاه اتفاق بیفتد در قرارداد جدید این شرکت‌های دانش‌بنیان طی سه تا پنج سال سهم خواهند داشت.

همچنین در بحث بهینه‌سازی مشعل‌های گازسوز و ساخت کالا فراخوان داده‌شد و استقبال خوبی شده که بر اساس تبصره ۱۸ قانون بودجه سال جاری حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان وام کم بهره داده می‌شود.

بسیاری از روش‌های تولید نفت و گاز به روش سنتی ۳۰ یا ۴۰ سال پیش در حال انجام است و با اجرای این برنامه‌ها در صنعت نفت تحول اتفاق خواهد افتاد.

امضای قرارداد برای احداث پتروپالایشگاه

پتروپالایشگاه‌ها برای جلوگیری از خام فروشی بوده و اگر امروز می‌شد همه تولید نفت را در پالایشگاه‌ها فرآورش کرد به‌راحتی همه فرآورده‌ها صادر می‌شد. اما متأسفانه این اتفاق در سال گذشته اتفاق نیفتاد و به ظرفیت پالایشی نفت اضافه نشد. در دو تا سه سال آینده با توجه به این روند مصرف بنزین و نفت گاز در کشور، ایران جزو کشورهای وارد کننده فراورده‌های نفت گاز و بنزین خواهد شد.

بحث قانون پتروپالایشگاه‌ها و استفاده از تنفس خوراک به طور جد در دولت سیزدهم در وزارت نفت پیگیری شد و حدود ۱.۴ میلیون بشکه، قرارداد بسته شده است.

هشت قرارداد در حوزه نفت خام و چهار قرارداد در استفاده از خوراک میعانات گازی با پیمانکاران بزرگ بسته شده و آیین‌نامه اصلاحی این قانون هم در دولت مصوب شد که کمک بزرگی به سرمایه گذار می‌کند.

دولت در حال رفع چالش سرمایه‌گذاران بوده و دغدغه صندوق توسعه ملی را هم برطرف و برنامه‌ریزی کرده تا سرمایه گذاران بزرگ کنسرسیوم شوند. در پتروپالایش برای هر ۱۰۰ هزار بشکه به دو و نیم تا سه میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز است. در لایحه‌ای که به مجلس داده‌شد، ساخت پتروپالایش ۳۰۰ هزار بشکه‌ای را وزارت نفت تقبل کرد تا برای دیگر سرمایه گذاران کمکی باشد.

پیش‌بینی می‌شود در یک تا دو سال آینده حدود ۲۰۰ هزار بشکه به مرحله بهره‌برداری برسد و امید است در مدت ۴ تا ۶ سال آینده ظرفیت ۱.۴ میلیون بشکه‌ای که قرارداد بسته‌شد و استفاده از روش تنفس خوراک است به بهره برداری برسد و در چند سال آینده به ظرفیت مناسبی رسید.

دولت در قالب یک لایحه، پتروپالایشگاهی با ظرفیت ۳۰۰ هزار بشکه‌ای را به نام شهید قاسم سلیمانی به مجلس ارائه می‌کند که امید است با تأیید نمایندگان، اتفاق خوبی رقم بخورد و سرمایه‌گذار خصوصی هم ببیند که دولت در این باره عزم جدی دارد.

درباره ساماندهی نیروهای انسانی وزارت نفت نیز در این زمینه در پنج تا شش ماه گذشته اقدام‌های خوبی انجام شده و رقم حقوق و وضع معیشت نیروهای قرارداد مدت‌موقت که بیش از ۳۲ تا ۳۳ هزار نفر بودند بهبود یافت و تقریباً به قرارداد مدت معین نزدیک شدند.

بیش از ۲۶ تا ۲۷ هزار نیروی ایثارگر در حوزه‌های وزارت نفت است و همه آن‌ها استخدام رسمی می‌شوند. همچنین به دانشگاه رفته‌ها هم فرصت دیگری داده‌شده که آزمون برگزار شود و بقیه نیروها هم با برنام‌ ریزی جذب صنعت نفت می‌شوند.

امضای تفاهم‌نامه با روسیه

درباره سفر به روسیه و اینکه آیا قرارداد یا تفاهم‌نامه‌ای امضا شده است یا خیر؟ باید گفت بله در این حوزه از گذشته هم نقشه راه خوبی با طرف روسیه بوده و به‌عنوان رئیس کمیسیون اقتصادی و وزیر انرژی روسیه نقشه راه جامعی را در حوزه صنعت نفت و گاز در همه بخش‌های بالا و پایین دستی مورد نیاز و بحث سرمایه‌گذاری و انتقال فناوری ترسیم شد.

در بحث توسعه میدان‌ها هم اتفاق‌ها خیلی خوبی رقم خورد و با شرکت توانمند روس در بحث انتقال فناوری و افزایش برداشت و ساخت بعضی از قطعات مورد نیاز صنعت نفت تفاهم‌نامه داشته که امید است در دو تا سه ماه آینده همه این‌ها به قرارداد منجر می‌شود.

این برنامه با شرکت‌های چینی هم در قالب توافقنامه ۲۵ ساله وجود دارد و روسیه هم ظرفیت خیلی خوبی در حوزه ذخایر نفت و گاز دارد و این ظرفیت وجود دارد و صادرات و انتقال دادن آن در دو طرف اتفاق خواهد افتاد.

فرصت خوب برداشتن تحریم‌ها

افزایش قیمت گاز در اروپا پس از نشست وزارتی اوپک‌پلاس فرصت خوبی است اگر تحریم‌های ظالمانه را در حوزه صنعت نفت و گاز بردارند می‌توان بیشتر وارد عرضه انرژی و فرآورده‌ها و میعانات گازی شد و این به مصرف کننده‌های بزرگ انرژی در جهان کمک می‌کند تا ببینند با آمدن ایران به عرضه انرژی و برداشته شدن تحریم‌ها کمک بزرگی به همان کشورها خواهد بود.

همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا قیمت نفت به ۱۰۰ دلار می‌رسد؟ باید گفت پیش‌بینی‌ها روند رو به جلو و به همین سمت است.

تلگرام اصلی بورس پرس : t.me/boursepressir

انتهای پیام