
عوامل موفقیت یا شکست مرکز مبادله ارز و طلای ایران در کنترل نرخ ارز
به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، وحید شقاقی شهری در خصوص پیادهسازی مدل موفق روسیه جهت کنترل نرخ ارز در اقتصاد ایران به مهر اعلام کرد: هر کشوری شرایط، ویژگیها و ساختارهای متفاوتی دارد. بنابراین صرف کپیبرداری از نسخه موفق یک کشور الزاماً موفقیتآمیز نخواهد بود و درواقع با اینکه روسیه هم تحریم شده ولی شرایط، ابزار و ساختار اقتصادی آن با ایران متفاوت است.
مروری بر نکات مثبت سیاستهای جدید بانک مرکزی
مدیریت جدید بانک مرکزی برخلاف برخی از اقتصاددانها، اخیراً بازار آزاد ارز را پذیرفته و به همین خاطر به دنبال مدیریت و مداخله در بازار آزاد ارز است تا بهنوعی به آن اجازه راهبری متغیرهای اقتصاد کلان را ندهد. راهاندازی مرکز مبادله ارزی به منظور کشف قیمت با ساز و کار بازار، امر مثبتی است.
طبق اخبار منتشره قرار است تمام نیازهای ارزی در این بازار انجام شود و تلاش شده نرخ کشف شده در این مرکز مبادله ارزی کاملاً منطبق با میزان عرضه و تقاضای اقتصاد ایران باشد و سرکوب قیمت صورت نگیرد تا افراد برای دریافت ارز موردنیاز به این مرکز مراجعه کنند.
با منابع ارزی حاصل از نفت که در اختیار دولت قرار میگیرد، دامنه تأمین کالای نرخ نیما یعنی میانگین ۲۸.۵ هزار تومان کمتر شده و به برخی از کالاهای اساسی محدود خواهد شد. عرضه ارز صادرکنندگان در مرکز مبادله ارزی موجب برگشت ارز حاصل از صادرات خواهد شد. عمده صادرکنندگان مانند صادرکنندگان مشتقات نفتی، میتوانند بخشی از ارز را در مرکز مبادله عرضه کنند و همین امر مشوقی برای برگشت ارز حاصل از صادرات است.
عوامل مؤثر بر موفقیت مرکز مبادله ارز و طلای ایران
چندین ابهام در پیرامون مرکز مبادله طلا و ارز وجود دارد که در صورت بیتوجهی به آنها عملاً باعث عدم موفقیت این مرکز خواهد شد. اولین مسئله در رابطه با واردکنندگان غیررسمی و افرادی است که در اقتصاد پنهان به دنبال قاچاق کالا هستند. زیرا هیچ تمایلی برای تأمین ارز در مرکز مبادله ارزی نخواهند داشت.
حجم قاچاق در اقتصاد ایران میزان قابلتوجهی دارد. به ویژه زمانی که ورود برخی از کالاها ممنوع اعلام میشود این امر موجب تحریک بیشتر در جهت قاچاق کالا خواهد شد. میزان قاچاق کالا از ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار بیان شده و به دلیل اینکه میزان واردات رسمی حدود ۵۰ میلیارد دلار است، قاچاق سهم بسیاری در اقتصاد ایران دارد. در نتیجه سهم دلاری قاچاق از مرکز مبادله تأمین نخواهد شد و قاچاقچیان ارز موردنیاز را از بازار آزاد تأمین میکنند.
صرفاً نباید به تراز پرداختها فقط از زاویه حسابجاری نگاه کرد و از سوی دیگر خروج سرمایه یا فرار سرمایه در مرکز مبادله تأمین ارز نمیشود. بنابراین باید حساب سرمایه در سیاستگذاریهای ارزی لحاظ شود.
سومین محوری که باید موردتوجه قرار گیرد این است که در سنوات گذشته ابتدا چنین اعلام میشد که افراد میتوانند طلا و ارز خریداری کنند ولی پس از آن مشمول مالیات میشدند که همین امر اعتماد خریداران طلا و ارز را از بین برد. بنابراین افرادی که قصد سرمایهگذاری و حفظ ارزش پول دارند نیز به مرکز مبادله ارزی مراجعه نخواهند کرد.
در طول سال حداقل مبلغ ۲۰ میلیارد دلار از بازار آزاد تأمین ارز خواهد شد و در صورتی که مرکز مبادله طلا و ارز نتواند این موضوعات را پوشش دهد درگیر یک نظام ۳ یا ۴ نرخی شامل نرخ نیما، صرافی، بازار آزاد و نرخ کشف شده در مرکز مبادله ارزی خواهد شد. چنانچه دوباره بازار آزاد راهبری بازار را در دست گیرد و مرکز مبادله ارزی را نیز به همین مسیر ببرد، عملاً نشاندهنده عدم موفقیت این مرکز است.
لزوم هماهنگی گروه اقتصادی دولت با ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز
علاوه بر هماهنگی میان سیاستهای ارزی، پولی، مالی و تجاری باید کلیه این موارد با سیاست اخیر بانک مرکزی نیز هماهنگی داشته باشند. بانک مرکزی و گروه اقتصادی دولت باید با ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز نیز همراهی کرده تا سد محکمی را در مقابل قاچاق کالا قرار دهند.
مدیریت، حکمرانی و کنترل ریال، مهمترین سیاستی است که باید آغاز شود و در اقتصاد ایران برای مدیریت دلار ابتدا باید برای گردش ریال تدبیری یافت. همچنین باید در نظارت و کنترل بازار آزاد سختگیرانهتر عمل شود تا هزینه و ریسک معامله در بازار آزاد افزایش یابد.
پیمانسپاری ارزی باید برداشته شود
زمانی که کشف قیمت بر پایه عرضه و تقاضا انجام میشود، دیگر پیمانسپاری لازم نیست و حتی باعث نگرانی صادرکننده میشود. بنابراین باید پیمانسپاری ارزی برداشته شود و به طور پیوسته بانک مرکزی با صادرکنندگان بزرگ، تعامل برقرار کند. با وجود اینکه راهاندازی مرکز مبادله طلا و ارز اقدام مناسبی است اما بدون درنظرگرفتن ضعفهای آن این مرکز مبادلهای کارایی لازم را نداشته و انتظارات را برآورده نخواهد کرد.
انتهای پیام









