آیا قیمت میلگرد کاهشی خواهد بود؟

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، در روزهایی که بازار آهن آلات تحت تأثیر نوسانات ارزی و تغییرات جهانی قرار دارد، کاهش احتمالی قیمت میلگرد به یکی از بحث برانگیزترین موضوعات در میان فعالان صنعت ساختمان و سرمایه‌گذاران این حوزه تبدیل شده است.

میلگرد به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین نهاده‌های ساخت‌ و ساز، نقشی تعیین‌کننده در هزینه تمام‌شده پروژه‌های عمرانی دارد و هرگونه تغییر در قیمت آن می‌تواند موجی از واکنش‌ها را در سطح بازار ایجاد کند.

در ماه‌های اخیر با کاهش نسبی نرخ دلار، افت تقاضای داخلی و تغییر سیاست‌های صادراتی، سیگنال‌هایی مبنی بر امکان کاهش قیمت میلگرد به چشم می‌خورد. با این حال، کارشناسان دیدگاه‌های متفاوتی نسبت به آینده این بازار دارند. برخی کاهش قیمت را موقتی و ناشی از رکود فصلی می‌دانند و برخی دیگر آن را نتیجه سیاست‌های بلندمدت اقتصادی ارزیابی می‌کنند.

بررسی روند قیمت میلگرد در ماه‌های اخیر

بازار میلگرد طی 6 ماه گذشته دستخوش نوسانات متعددی بود. نوساناتی که ناشی از تغییرات نرخ ارز، تحولات بازار جهانی فولاد و افت و خیز تقاضای داخلی بودند. بر اساس داده‌های منتشره از مراکز معتبر قیمت گذاری آهن آلات، میانگین قیمت میلگرد برای هر کیلو در دی‌ ماه ۱۴۰۳ حدود ۳۱,۵۰۰ تومان بود در حالی که این عدد در فروردین ۱۴۰۴ به حدود ۲۸,۰۰۰ تومان کاهش یافت. رقمی که نشان از افت حدود ۱۱ درصدی در بازه‌ای کمتر از سه ماه دارد.

این کاهش قیمت در شرایطی رخ داده که نرخ ارز نیز با ثبات نسبی یا کاهش محدود مواجه بوده و تقاضای ساخت و ساز به ویژه در بخش خصوصی به دلایل اقتصادی و بودجه با کاهش همراه بود. همچنین کاهش تقاضای خارجی برای صادرات میلگرد ایرانی به‌دلیل محدودیت‌های بین‌المللی و افزایش ظرفیت تولید فولاد در برخی کشورهای همسایه از دیگر عوامل مؤثر بر این روند نزولی است.

در کنار این موارد، تعطیلی موقتی برخی پروژه‌های عمرانی دولتی در فصل زمستان به دلیل قطعی گاز از میزان مصرف داخلی میلگرد کاسته و به تضعیف تقاضا در بازار دامن زده است.

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند نباید این افت قیمت را به‌عنوان یک روند پایدار تلقی کرد. چرا که نزدیک شدن به فصل ساخت و ساز در نیمه اول سال، احتمالاً با افزایش مجدد تقاضا همراه خواهد بود و ممکن است مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد.

چه عواملی بر قیمت میلگرد تأثیر می‌گذارند؟

روند نوسانی قیمت میلگرد در ماه‌های گذشته، نشان دهنده آن است این محصول تنها از بازار داخلی تأثیر نمی‌پذیرد بلکه مجموعه‌ای از عوامل پیچیده و به هم پیوسته داخلی و خارجی در تعیین قیمت نهایی آن نقش دارند. معمولا قیمت میلگرد ظفر بناب، آریان فولاد و نیشابور جزو اولین گزینه‌ها در بررسی روزانه قیمت هستند و قیمت آن‌ها به‌عنوان شاخصی برای تحلیل نوسانات بازار محسوب می‌شود.

شناخت دقیق این عوامل برای فعالان حوزه ساختمان و سرمایه گذاران این بازار ضروری است. چرا که پیش بینی صحیح رفتار بازار، تنها در صورتی ممکن خواهد بود که تأثیر متقابل این متغیرها به‌درستی تحلیل شود. در ادامه، عوامل مؤثر بر قیمت میلگرد در دو دسته کلی عوامل داخلی و خارجی بررسی می‌شود:

عوامل داخلی تأثیرگذار بر قیمت میلگرد

قیمت میلگرد در بازار ایران، بطور مستقیم تحت تأثیر متغیرهایی است که درون مرزهای اقتصادی شکل می‌گیرند. این عوامل که رفتار بازار داخلی را شکل می‌دهند، نقش تعیین‌کننده‌ای در نوسانات قیمتی ایفا می‌کنند. در این بخش به بررسی جزئی‌تر این مؤلفه‌ها خواهیم پرداخت.

نرخ ارز: از آنجا که بخش قابل‌توجهی از نهاده‌های تولید فولاد و تجهیزات صنعتی از طریق واردات تأمین می‌شود، تغییرات نرخ ارز به‌صورت مستقیم بر هزینه تمام‌شده میلگرد اثر می‌گذارد. افزایش نرخ دلار معمولاً با رشد قیمت میلگرد همراه است، حتی در شرایطی که تقاضای داخلی تغییر خاصی نداشته باشد.

هزینه تولید و انرژی: بهای حامل‌های انرژی مانند برق و گاز که نقش مهمی در فرآیند ذوب و نورد فولاد دارند در افزایش یا کاهش قیمت میلگرد تأثیرگذار است. همچنین دستمزد نیروی کار، نرخ بهره بانکی و هزینه حمل‌ونقل نیز بر بهای تمام‌شده تولید تأثیر می‌گذارند.

سیاست‌های صادراتی و وارداتی: اعمال محدودیت یا مشوق برای صادرات میلگرد می‌تواند قیمت را بطور چشمگیری تغییر دهد. برای مثال در شرایطی که صادرات با عوارض سنگین همراه باشد، تولیدکنندگان مجبور به عرضه بیشتر در بازار داخلی می‌شوند و این افزایش عرضه، فشار نزولی بر قیمت وارد می‌کند.

نرخ تورم عمومی: تورم داخلی موجب افزایش تدریجی در تمام مؤلفه‌های قیمتی می‌شود از مواد اولیه گرفته تا دستمزد و حمل‌ و نقل. در نتیجه حتی در صورت ثبات سایر عوامل، رشد عمومی قیمت‌ها می‌تواند قیمت میلگرد را به‌صورت تدریجی افزایش دهد.

عوامل خارجی تأثیرگذار بر قیمت میلگرد

در کنار متغیرهای داخلی، بازار میلگرد ایران به‌شدت از تحولات بین‌المللی نیز تأثیر می‌پذیرد. در این بخش، نقش عوامل بیرونی و جهانی را در نوسانات قیمت میلگرد بررسی می‌کنیم و میزان تأثیرگذاری آن‌ها را بر بازار داخلی تحلیل خواهیم کرد.

قیمت جهانی سنگ‌آهن و فولاد خام: میلگرد محصول نهایی زنجیره‌ای است که با استخراج سنگ‌آهن آغاز می‌شود. نوسانات قیمت جهانی این مواد اولیه، مستقیماً در قیمت نهایی میلگرد در ایران نیز بازتاب پیدا می‌کند، حتی اگر ایران خود تولیدکننده باشد. چرا که قیمت‌گذاری داخلی اغلب متأثر از بازارهای جهانی است.

شرایط اقتصادی کشورهای واردکننده: کشورهای همسایه مانند عراق، افغانستان و سوریه از بازارهای اصلی صادراتی میلگرد ایران هستند. رکود در بخش ساخت‌ و ساز این کشورها یا اعمال تعرفه‌های جدید، می‌تواند صادرات را کاهش داده و عرضه را به سمت بازار داخلی هدایت کند، که منجر به افت قیمت می‌شود.

تحریم‌ها و محدودیت‌های بانکی و حمل‌ و نقل بین‌المللی: موانع بانکی، مشکلات حمل‌ و نقل و کاهش دسترسی به بازارهای جهانی به دلیل تحریم‌ها، باعث افزایش هزینه صادرات و در نتیجه کاهش مزیت رقابتی تولیدکنندگان ایرانی می‌شود. این عامل نیز می‌تواند به کاهش قیمت داخلی بینجامد، بویژه اگر تولیدکننده به بازار داخل وابسته‌تر شود.

تحولات سیاسی و بحران‌های جهانی: جنگ‌ها، تنش‌های سیاسی یا بحران‌های انرژی مانند جنگ اوکراین، همواره بازار جهانی فلزات را تحت‌ تأثیر قرار دادند. افزایش نااطمینانی در زنجیره تأمین جهانی، ممکن است به نوسانات شدید قیمت‌ها در بازار داخلی منجر شود.

آیا کاهش قیمت میلگرد به نفع صنعت ساختمان است؟

در نگاه نخست، کاهش قیمت میلگرد ذوب آهن اصفهان یا دیگر کارخانه های تولید کننده می‌تواند فرصتی ارزشمند برای صنعت ساخت‌ و ساز باشد. چرا که موجب کاهش هزینه‌های اجرای پروژه‌ها، افزایش صرفه اقتصادی و در نهایت، تسریع در فعالیت‌های عمرانی می‌شود. این موضوع بویژه در شرایطی که بسیاری از پروژه‌ها به دلیل رشد هزینه‌ها متوقف شدند، می‌تواند به‌عنوان محرک عمل کند و حتی در میان‌مدت زمینه‌ساز کاهش قیمت تمام‌شده مسکن نیز شود.

با این حال این روند برای تولیدکنندگان فولاد چندان مثبت ارزیابی نمی‌شود. کاهش قیمت در شرایط افزایش مداوم هزینه‌های تولید، می‌تواند حاشیه سود را به‌شدت کاهش داده و حتی برخی شرکت ها را به تعطیلی یا تعدیل نیرو وادار کند. در بلندمدت، ادامه‌دار بودن این روند بدون مدیریت و نظارت کافی، ممکن است منجر به ورود محصولات بی‌کیفیت خارجی، تضعیف زنجیره تولید داخلی و کاهش رقابت‌ پذیری صنعت فولاد ایران در بازارهای جهانی شود.

آیا باید منتظر افت قیمت میلگرد باشیم یا خیر؟

کاهش قیمت میلگرد در ماه‌های اخیر عمدتاً ناشی از عوامل مقطعی مانند افت فصلی تقاضا، توقف موقت پروژه‌های عمرانی و نوسانات نرخ ارز بود. با توجه به ماهیت ناپایدار این متغیرها، نمی‌توان این روند نزولی را نشانه‌ای قطعی از تثبیت کاهش قیمت دانست. در مقابل، نزدیک شدن به فصل ساخت‌ و ساز، اجرای پروژه‌های بودجه‌ای و احتمال افزایش تقاضای داخلی یا صادراتی، می‌تواند زمینه را برای بازگشت قیمت‌ها به مدار صعودی فراهم کند.

در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری هوشمندانه برای فعالان این حوزه، تنها از مسیر رصد مستمر بازار، تحلیل داده‌های معتبر و پرهیز از گمانه‌زنی‌ های رسانه‌ای ممکن خواهد بود. بازار میلگرد به‌دلیل وابستگی به متغیرهای اقتصادی داخلی و جهانی، بازاری ناپایدار و متأثر از تصمیمات کلان است. از این‌رو، موفقیت در این فضا نیازمند دیده‌بانی دقیق، تحلیل به‌روز و واکنش سریع و منطقی نسبت به تغییرات آینده خواهد بود.

انتهای پیام