تحلیل عبده تبریزی از رفتار واقعی صنایع هزینه بر در شرایط پر ریسک

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، حسین عبده تبریزی با انتشار مطلبی با عنوان "تعلیق در اقتصاد ایران : رفتار اختیار واقعی" در فضای مجازی، اعلام کرد: رفتار اختیار واقعی در شرایط پر ریسک مفهومی برگرفته از نظریه‌ اختیار در مالی است با این تفاوت که بجای قراردادهای مالی قابل‌ معامله به تصمیم‌گیری‌های دنیای واقعی در خصوص سرمایه‌گذاری‌ها، ورود به بازار، توسعه‌ پروژه‌ها یا توقف آنها مربوط می‌شود.

در نظریه‌ مالی، اختیار یا option به دارنده‌ آن حق می‌دهد (نه الزام) دارایی مشخصی را در زمانی مشخص و با قیمتی از پیش تعیین‌شده خرید یا فروش کند. این قرارداد قابل‌معامله است و در بورس یا بازارهای مشتقه، ارزش‌گذاری می‌شود.

در مقابل، اختیار واقعی به حق شرکت یا سرمایه‌گذار برای تصمیم‌گیری در مورد اقدامی واقعی مانند احداث کارخانه، ورود به بازار جدید یا توسعه‌ محصول در آینده اشاره دارد. تفاوت اصلی این است که اختیار واقعی معمولاً غیر قابل‌ معامله و مخصوص همان بنگاه یا پروژه است اما همان منطق "حق، نه الزام" را در خود دارد.

در شرایط پرریسک و با عدم‌قطعیت فعلی در دوران پس از جنگ و آتش‌بس ناپایدار، بنگاه‌های ایرانی وارد رفتار اختیار واقعی می‌شوند. یعنی بجای سرمایه‌گذاری بلافاصله، صبر می‌کنند اطلاعات بیشتری در مورد آینده کسب کنند. این رفتار باعث تعلیق سرمایه‌گذاری و کاهش فعالیت اقتصادی در کوتاه‌مدت می‌شود اما ممکن است رفتاری بهینه باشد. چون از تصمیم‌گیری‌های پرهزینه و برگشت‌ناپذیر در فضای مبهم جلوگیری می‌کند.

این مفهوم بویژه در صنایعی مانند انرژی، زیرساخت، ساخت‌ و ساز و فناوری که در آنها هزینه‌های ثابت بالا و خروج از پروژه دشوار است، اهمیت دارد. در ادبیات اقتصادی این نوع رفتار نشانه‌ای از احتیاط عقلایی در مواجهه با آینده‌ نامطمئن تلقی می‌شود.

انتهای پیام