انتقاد از تعیین قیمت دستوری و عرضه محصولات فولادی در بورس

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس به نقل از ایلنا، بهمن آرمان درخصوص زمزمه های برخی افراد مبنی بر ارزان خریدن مواد اولیه به نسبت قیمت های جهانی به بهانه دلاری نبودن معاملات و هزینه های داخلی در حوزه های مختلف گفت: بخش قابل توجهی از هزینه های تولید محصولات فولادی ارزی است. به عنوان مثال در خصوص الکترود گرافیتی که یک کالای مصرفی استراتژیک برای تولید فولاد است یک کارخانه آمریکایی تولید انحصاری آن را در اختیار دارد و این کشور به دلیل فشار به دولت ایران، صادرات این محصول را در فهرست تحریم ها قرار داده است.

وی افزود: قطعات یدکی تجهیزات و دستگاه های مجتمع های فولادی نیز بصورت ارزی خریداری می شود. ضمن اینکه بخشی از مواد اولیه تولید نیز وارداتی است. بنابراین طبیعی است نرخ فولاد حداقل باید براساس نرخ ارز در سامانه نیما باشد اما عده ای که سود آنها از التهاب نرخ دلار است مدام عنوان می کنند قیمت کالاها در داخل نباید براساس دلار باشد و به دنبال همان دلار 4200 تومانی هستند که تبعات آن تا سال ها بر پیکر اقتصاد باقی خواهد ماند.

قیمت گذاری دستوری سیاستی شکست خورده است

این اقتصاددان با اشاره به اینکه در خصوص سایر محصولات از جمله مواد پتروشیمی، فرآورده های نفتی و کالاهای مصرفی مردم مثل خودرو نیز همین وضعیت صادق است، گفت: در حوزه محصولات پتروشیمی با توجه به اینکه مواد افزودنی و کاتالیزورهای موردنیاز برای تولیدات آنها تحریم هستند نه تنها باید بصورت ارزی خریداری شوند بلکه پتروشیمی ها برای دور زدن دامنه تحریم ها حتی باید این مواد را با قیمت بالاتری نسبت به قیمت های واقعی خریداری کنند.

آرمان تاکید کرد: در این شرایط سال گذشته بار دیگر شاهد تجربه اقتصاد دستوری در ایران بودیم اما قیمتی که توسط دولت یا نهادهای تصمیم گیر برای کالاهای مختلف تعیین شود با هیچ منطق اقتصادی در هیچ کشوری مطابقت ندارد. حتی پیش از پیروزی انقلاب نیز که اقتصاد ایران خیلی کوچک تر از اکنون بوده و جمعیت حدود 31 میلیون نفر اعلام می شد، دولت با اجرای سیاست های پوپولیستی شرکت ها را مجبور به فروش محصولات به قیمت های ثابت و دولتی می کرد که در نهایت مشاهده شد همواره این قبیل سیاست ها، شکست خورده و خواهد خورد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر دولت در برخی کالاها چنین سیاست هایی را دنبال کرده، گفت: در برخی کالاها قیمت های تعیین شده توسط دولت حتی پوشش هزینه حمل آن کالا را هم نمی دهد. همانند آنچه در برهه ای از زمان برای قیمت خودرو، سیمان یا محصولات فولادی اتفاق افتاد. این در حالی است که تعیین چنین سیاست هایی جز ایجاد فرصت رانت خواری و گرم کردن بازار برای دلالان پیامد دیگری ندارد. پس براساس تجربیات باید پذیرفت قیمت گذاری دستوری نه تنها به حل مشکلات تولید و مردم کمک نمی کند بلکه معضلات را دو چندان می کند.

رییس اسبق اداره مطالعات و بررسی های اقتصادی بورس تهران ادامه داد: دولت عزم جزم برای حمایت از تولید داخلی ندارد به طوری که می توان مشاهده کرد بخش عمده ای از اقتصاد ایران در سایه و اقتصاد پنهان از جمله واردات و قاچاق کالا است و حتی در خصوص کالاهای اساسی نظیر گندم، شکر، روغن و ... بدون مبنای اقتصادی همچنان واردات را با نرخ دلار 4200 تومان در نظر گرفته است که این سیاست مصنوعی و پوپولیستی به ضرر تولیدکننده است. حال آنکه در اقتصادهای امروز دنیا مبنای سیاست ها حمایت از تولیدکننده داخلی و افزایش عرضه است.

آرمان با اشاره به اینکه قیمت گاز مصرفی پتروشیمی ها در ایران 4 برابر قیمت آن در کشورهای حاشیه خلیج فارس و شمال آفریقا است از نبود سیاست های حمایت از تولید در دولت سخن گفت و تصریح کرد: علاوه بر عدم اعمال حمایت از تولید در شرایطی قرار می گیریم که با فشارهایی می خواهیم تولیدکننده را نیز به پذیرش قیمت های دستوری وادار کنیم و از آنجایی که برخی افراد در مراکز قدرت از این تفاوت قیمت ها رانت سنگینی بدست می آوردند، طبیعتا ثابت نگه داشتن اجباری قیمت ها، پیامدی جز ترویج رانت و فساد و ضربه زدن به تولید ملی در پی ندارد.

وی تاکید کرد: در همه کشورها قیمت کالاها براساس نظام عرضه و تقاضا تعیین می شود همانند آنچه در خصوص کشف قیمت سهام در بورس های اوراق صورت می گیرد. در ایران نیز اتفاقا بورس کالا به منظور کشف عادلانه و واقعی قیمت کالاها راه اندازی شد و نتایج بسیار ارزنده ای نیز به واسطه عرضه کالاها در بورس برای صنایع و تولید حاصل شد اما هرازگاهی اینگونه رفتارهای دستوری در بازار به دست اندازی بزرگ در برابر تولیدکنندگان تبدیل می شود.

به گفته این اقتصاد دان، در دنیا نیز دولت ها به جای دخالت در روند بازار با نظارت دقیق نسبت به تعادل بازار و قیمت ها اقدام می کنند. قیمت طلا و فلزات گران بها نیز در بازارهای خاص و مبتنی بر عرضه و تقاضا مورد معامله و کشف نرخ قرار می گیرد. بورس فلزات لندن و شیکاگو هم مرجع کشف قیمت فلزات و محصولات کشاورزی دنیا هستند. در ایران تا زمانی که به اقتصاد رقابتی و ساز و کار بازار توجه نکنیم نمی توانیم از بورس انتظار داشته باشیم همانند بورس های چند صد ساله دنیا فعالیت کند بلکه نوع نگاه دولت بطور مستقیم با توسعه بازار سرمایه و بورس کالا در ارتباط است.

رانت خواران مخالف عرضه محصولات فولادی در بورس

آرمان علت مخالفت عده ای با عرضه محصولات مختلف از جمله فولادی در بورس را ناشی از نگرانی بابت به خطر افتادن منافع آنها تحت تاثیر شفافیت حاکم بر معاملات بورس دانست و گفت: طبیعی است که عده ای با عرضه محصولات فولادی در بورس مخالف باشند چراکه با شفافیت حاکم بر این بازار منافع آنها به خطر می افتد. این افراد که وابسته به گروه های صاحب قدرت نیز هستند با فشار به دولت، خروج کالاها از بورس یا قیمت گذاری دستوری را دنبال می کنند تا بتوانند از رانت ناشی از فاصله قیمتی بین نرخ های دستوری با قیمت های واقعی کسب درآمد کنند.

ایران بهشت واردات و قاچاق

وی عنوان کرد: در شرایطی که سال 96 جشن خودکفایی شکر را در اتاق بازرگانی جشن گرفتیم چه لزومی به واردات وجود دارد. در شرایطی که کل مصرف سرانه شکر در ایران حدود دو میلیون تن است، دولت طی سال های اخیر در مواردی با سرکوب تولید داخلی و پایین نگه داشتن نرخ برابری دلار و ریال، اقدام به واردات 1.7 میلیون تن شکر کرد و به این ترتیب نه تنها تولیدکننده داخلی متضرر شد بلکه تولید آن در ایران متوقف شد. به دلیل همین سیاست ها است که اقتصاددانان بزرگ دنیا ایران را بهشت واردات و قاچاق می دانند.

آرمان با تاکید بر اینکه قیمت گذاری دستوری تنها عامل ترویج رانت و ضربه زدن به اقتصاد است، گفت: دخالت در ساز و کار بازار و قیمت گذاری، پرداخت یارانه به دلالان است که امید می رود سرانجام این گونه اقدامات و رویکردها نیز پس از تبعات سنگین و جبران ناپذیر روزی از اقتصاد ایران نیز کنار رود.

انتهای پیام