انتقاد کارگزار بورس از نسخهبرداری دامنه نوسان سهام از بازارهای جهانی
به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، کمال خانزاده با بیان اینکه نسخهبرداری از بازارها (دامنه نوسان) بدون توجه به فرهنگ، یکی از بزرگترین اشتباهات سیاستگذاری است در فضای مجازی، اعلام کرد: مطالعه تجربه کشورهای دیگر کار درستی است اما آیا میشود فقط ابزارها را نسخه برداری کرد و فرهنگ، روحیه مردم و شرایط اجتماعی را نادیده گرفت؟
اقتصاد فقط فرمول و نمودار نیست بلکه رفتار انسانها است. یعنی اینکه مردم چطور ریسک میکنند، چقدر هیجانزده میشوند، چقدر به آینده امیدوارند و چه چیزهایی برای آنها ارزش محسوب میشود. به همین دلیل، نسخهای که در یک کشور جواب داده، لزوماً در کشور دیگر نتیجه مشابهی نخواهد داشت. فرهنگها، نظامهای ارزشی و روحیات جوامع یکسان نیستند.
در طول تاریخ در برخی کشورها کشتار بومیان برای تصرف سرزمین، امری قابل توجیه تلقی می شد. امروز هم برای هدف قرار دادن یک نیروی نظامی، مجموعه مسکونی بطور کامل ویران میشود و کشته شدن غیر نظامیان، ذیل عنوان هزینه جنگ توجیه یا تحمل میشود. (این در فرهنگ آمریکا و اسرائیل پذیرفته شده اما بعید است یک ایرانی این کار را تایید کند چون دو فرهنگ متفاوت است)
فرهنگ ایرانی با همه ضعفها و کاستیها، قرنها با مفاهیمی چون "بنیآدم اعضای یکدیگرند" و "میازار موری که دانهکش است" شناخته شده است. فرهنگی که دستکم در آرمانها بر کاهش آسیب به انسانها، انصاف و مسئولیت اجتماعی تأکید دارد.
اگر در مسائل انسانی نمیتوان نسخه یک فرهنگ را برای فرهنگ دیگر پیچید در اقتصاد هم همین منطق برقرار است. بازار سرمایه فقط محل معامله سهام نیست و بر روی زندگی میلیونها نفر اثر میگذارد. تصمیمی که میتواند ظرف چند هفته عدهای را ثروتمند و عدهای دیگر را گرفتار زیانهای سنگین کند، صرفاً تصمیم فنی نیست بلکه تصمیم اجتماعی است و باید آثار آن بر اعتماد عمومی، آرامش روانی جامعه و فرهنگ سرمایهگذاری نیز سنجیده شود.
سؤال ساده این است مگر در یک شرکت طی چند ماه، چه اتفاق خارقالعاده ای رخ میدهد که ارزش آن باید چند صد درصد بالا یا پایین برود؟ اگر هدف، کشف قیمت است آیا نوسانهای منطقی و تدریجی برای رسیدن به این هدف کافی نیست؟ حتی با دامنه نوسان روزانه ۳ درصد و حدود ۲۰۰ روز معاملاتی در سال، ظرفیت تغییرات چندصد درصدی در قیمتها وجود دارد. پس حذف کامل محدودیتها دقیقاً چه مسئلهای را حل میکند که ساز و کارهای تدریجی از عهده آن برنمیآیند؟
نگرانی اصلی این است که بازار سرمایه بجای آنکه محلی برای تأمین مالی تولید و سرمایهگذاری بلندمدت باشد به سمت فضایی حرکت کند که هیجان، سفتهبازی و رفتارهای شبیه قمار در آن پررنگتر شود.
همین بحث درباره بسیاری از ابزارهای مالی مانند قراردادهای مشتقه و اختیار معامله نیز مطرح است. این ابزارها اگر برای پوشش ریسک میان تولیدکننده و مصرفکننده واقعی بکار گرفته شوند، کارکردی ارزشمند و حتی ضروری دارند اما در بسیاری از بازارهای مالی این ابزارها به تدریج از فلسفه اولیه فاصله گرفته و بیش از آنکه در خدمت اقتصاد واقعی باشند به بستری برای معاملات با حاصل جمع صفر، سفتهبازی و رقابت بر سر برد و باخت تبدیل شدهاند.
منطقی که شباهت زیادی به فضای کازینوها دارد، جایی که هدف اصلی دیگر خلق ارزش نیست بلکه بردن از طرف مقابل است. آیا این همان الگویی است که باید در بازار سرمایه تقویت شود یا بازاری که سرمایهها را به سمت تولید، سرمایهگذاری بلندمدت و ایجاد ارزش واقعی هدایت کند؟
توسعه یعنی استفاده از تجربه دنیا نه تقلید از دنیا. هنر سیاستگذاری در این نیست که هر آنچه در بازارهای دیگر اجرا شده، بدون تأمل کپی شود. هنر آن است که تشخیص دهد کدام تجربه با فرهنگ، روحیه، ساختار اجتماعی و اهداف اقتصادی سازگار است و کدام نیست. گاهی شجاعانهترین تصمیم، اجرای نسخه مشهور نیست. شجاعانهترین تصمیم این است که تشخیص داده شود هر نسخهای برای هر جامعهای نوشته نشده است.
بورس پرس در بله : ble.ir/boursepress
انتهای پیام
- برچسب
- اخبار بورس
- بورس تهران
- بورس ایران
- سهام
