ترامپ خودش هم نمیداند میخواهد چه کند/ شاید نفت 20 دلار هم شود
به گزارش پایگاه خبری بورس پرس،محمود خاقانی مدیرکل امور خزر و آسیای میانه وزارت نفت در دولتهای هشتم و نهم به شرق گفت:ترامپ خودش هم نمیداند میخواهد چه کند. ممکن است قیمت نفت تا اوایل سال آینده تا بشکهای ٢٠ دلار هم ریزش کند. ترامپ بهسرعت ناچار شد از سخنان درباره برجام عقبنشینی کند آنها هم میخواهند در مبادلات و تجارت ایران سهمی داشته باشند.
این کارشناس نفتی معتقد است اوپک، مانند بیماری است که با دستگاههای پزشکی زنده است و اثرگذاریاش را بر اقتصاد کشورها از دست داده، به این زودیها رکود اقتصادی اروپا از بین نخواهد رفت و مازاد عرضه نفت جهانی همچنان ادامه خواهد داشت. سخن وی بیشباهت به هشدار آژانس بینالمللی انرژی که دو روز پیش به اوپک داده نیست.
این آژانس اعلام کرده اگر اوپک تولیدش را کاهش ندهد، مازاد عرضه نفت در سال ۲۰۱۷ هم ادامه پیدا میکند؛ با توجه به شدتگرفتن تولید از سوی سایر تولیدکنندگان در نقاط مختلف جهان که میتواند منجر به رشد بیرویه عرضه شود، بازار نفت در سال ٢٠١٧ شاهد سومین سال مازاد عرضه خواهد بود.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ماهانه خود از بازار نفت اعلام کرده میزان عرضه نفت جهان در ماه اکتبر ٨٠٠ هزار بشکه در روز افزایش یافته و به ٩٧,٨میلیون بشکه در روز رسیده که این افزایش بهدلیل رشد بیسابقه تولید اوپک و بالارفتن تولید تولیدکنندگان دیگری نظیر روسیه، برزیل، کانادا و قزاقستان بوده است.
این سازمان مستقر در پاریس پیشبینی کرده رشد تقاضا در سال ٢٠١٦ را در رقم ١.٢میلیون بشکه حفظ و میزان مصرف سال آینده هم با همین سرعت رشد کند. رشد مصرف در سال ٢٠١٥ به ١.٨میلیون بشکه در روز رسیده بود که بالاترین رقم در پنج سال گذشته بود.
گفت و گوی این روزنامه با خاقانی به شرح زیر است:
پس از انتخاب دونالد ترامپ به عنوان رئیسجمهور پرنفوذترین اقتصادهای جهان، بازار جهانی نفت به چنین انتخابی واکنش منفی نشان داد و شاخصها ریزش کرد. حالا پرسش این است که اثر بلندمدت این رخداد چیست؟ از این به بعد واکنش بازار جهانی نفت چه خواهد بود؟
خاقانی: فکر میکنم انتخاب ترامپ، خودش را هم متعجب کرد. در تبلیغهای انتخاباتی وی نه یک سیاست دقیق و شفاف اقتصادی تعریف شده بود و نه یک سیاست خارجی. فقط گمان میکردند دو، سه نکته ممکن است ترامپ را مطرح کند و سر زبانها بیندازد. نمونه این اظهارنظرهای جنجالی هم همین موضوع برجام است، وی در یکی از اظهارنظرهایش گفته برجام را پاره خواهد کرد.
پس از انتخاب وی بازار نفت هم مانند بسیاری از بازارهای دیگر واکنش منفی نشان داد و افت کرد...
خاقانی: افت قیمت نفت را باید با سقوط قیمت سهام بورسهای بزرگ دنیا مقایسه کنیم. چرا سهام سقوط میکند؟ چون مردم نمیدانند قرار است در آینده چه اتفاقی رخ دهد. معلوم نیست رکود در انتظار آنهاست یا تورم. این شفافنبودن بازارها باعث ریزش شاخصها میشود. هرچند از یک نکته مطمئن هستیم اینکه ترامپ، تاجر بزرگی است که اکنون رئیسجمهوری آمریکا شده بنابرین به سوی تقویت دلار حرکت خواهد کرد. اینچنین است که اکنون بیشتر سرمایهگذاران و کاسبها، بخش بزرگی از داراییها و سهام را میفروشند تا به سوی خرید دلار بروند. به همین دلیل سهام سقوط میکند و در نتیجه قیمت نفت هم افت میکند.
فکر میکنید سقوط قیمت نفت تا چه زمانی مانا باشد؟
خاقانی:این روند فعلا و در سال بعدی میلادی هم ادامه خواهد داشت. در همین زمان هم اگر به اخبار دقیق شوید خواهید دید تولید نفت اوپک بالا رفته و پایین نیامده است. اینها میخواستند سطح تولید نفت را کاهش دهند. اکنون عکس عمل کردهاند زیرا به پول نیاز دارند. وضع مالی کشورهای عضو اوپک خراب است و بازار هم از نظر عرضه اشباع است. درهمینحال تقاضا هم برای نفت بسیار اندک است زیرا رکود در کشورهای صنعتی و اروپا همچنان تداوم دارد.
پس شما گمان میکنید روند نزولی قیمت نفت در چنین شرایطی ادامه داشته باشد.
خاقانی:بله اگر همین سیاست درونگرایی ترامپ و تلاش برای قویترکردن قدرت اقتصادی آمریکا ادامه داشته باشد دلار تقویت خواهد شد. تقویت دلار برابر ارزهای دیگر قطعبهیقین بر قیمت نفت اثر خواهد گذاشت و با ریزش قیمتها مواجه خواهیم شد.
به نظرتان قیمت نفت تا چه سطحی ریزش خواهد کرد؟
خاقانی:با وضع موجود در بازار نفت و بحرانی که انتظار داریم برای یورو رخ دهد، تا ماههای فروردین و اردیبهشت سال ٩٦ بهای نفت حتی تا سطح ٢٠ دلار هم ریزش می کند.
مواضع ترامپ در قبال دیگر موضوعهای وابسته به نفت مثل shale oil چگونه میتواند بر بازار نفت اثر بگذارد؟
خاقانی:نکته جالب درباره ترامپ این است وی نه رئیسجمهور مؤسسات مالی و نه رئیسجمهور که از سوی شرکتهای نفتی حمایت شده باشد. دقت کنید برای نمونه باراک اوباما و هیلاری کلینتون از سوی شرکتهای بزرگ مالی حمایت شدهاند یا مثلا جرج دبلیو بوش از سوی بخشهای نظامی و گاه نفتی.
دراین میان ترامپ نه حمایت بخشهای نظامی آمریکا را دارد و نه حمایت بخشهای مالی یا نفتی را. گمان میکنم اکنون باید تا ٧٠ روز دیگر صبر کرد تا روشن شود کدام گروههای اقتصادی و سیاسی آمریکا با وی وارد گفتوگو میشوند. اینگونه هم نیست هر سخنی که گفته عملی کند یا حتی بتواند عملی کند بنابراین یکی از بخشهایی که در نظام حکومتی آمریکا به شکل مستقیم تحت نظر رئیسجمهوری این کشور نیست و نمیتواند بر آن اثر خاصی داشته باشد، فدرالرزرو یا همان بانک مرکزی آمریکاست.
نرخ بهره پول و سیاستهای پولی و... مسائلی است که دولت ایالات متحده، کنترل چندانی بر آنها ندارد پس با توجه به منافع مؤسسات بزرگ مالی، سیاستگذاری درمورد اینها انجام میشود بنابراین اکنون خیلی زود است برای اینکه گفته شود ترامپ چه اثری بر اقتصاد داخلی آمریکا یا قیمت نفت و... میگذارد.
اوپک چطور میتواند از این انتخابات متأثر شود؟
خاقانی:واقعیت این است اوپک مانند بیماری شده که در ICU بستری است و به یکسری ماشینآلات پزشکی وصل است اگر این ماشینها را از این بدن جدا کنند خواهد مرد. اوپک دیگر نقشی که میتوانست در اقتصاد و حتی سیاست کشورهای عضو و دیگر کشورهای جهان بازی کند از دست داده است. هرچند سازمانی است که عدهای علاقه دارند همچنان وجود داشته باشد و مطرح شود.
من حدود ٣٥ سال در صنعت نفت تجربه دارم، فکر نمیکنم اکنون و در این شرایط، اوپک که بهجای یک سازمان اقتصادی، به یک سازمان سیاسی تبدیل شده ، بتواند موجب نگرانی ترامپ باشد یا اصلا بتواند نقشی در بازار بازی کند. باید دید ترامپ چقدر میتواند به آقای پوتین نزدیک شود.
اگر این دو رئیسجمهور به تفاهمی برسند و سیاستهای تحریم دلاری روسیه کاهش پیدا کند یا برچیده شود، سرمایهگذاری برای توسعه صنایع نفت و گاز روسیه از غرب به این کشور سرازیر شود و ازسویدیگر شبیه همین سیاستها درباره ایران اجرا شود، شاهد افزایش بیشتر تولید نفت و گاز خواهیم بود بهاینترتیب رقبای کشورهای حاشیه خلیجفارس در بازار نفت قویتر میشوند.
آن زمان بازار نفت و کشورهای عضو اوپک ناچار خواهند بود به تعامل و اشتراک نظر فکر کنند. هم شیلاویلها، هم شیلگسها و هم آنهایی که به شکل سنتی نفت تولید میکنند میتوانند با مصرفکنندهها تعامل داشته باشند که به چه قیمتی تولید کنند و بفروشند. همانطور که روحانی در اجلاس داووس پیشنهاد داد.
بنابراین اکنون خیلی دقیق نمیدانیم سیاستهای ترامپ در حوزه نفت و گاز چه خواهد بود یا چگونه سیاستهای احتمالیاش بازار را تحت تأثیر قرار خواهد داد؟
خاقانی: نه، واقعیت این است اکنون ترامپ هم نمیداند سیاستها چیست و چه تصمیمی دارد. در واقع وی تا الان هیچ برنامه مشخصی در حوزه سیاست خارجی و اقتصاد ارائه نداده است. تازه وی و مشاوران به این مسائل فکر خواهند کرد.
هرچند دراینمیان نکته مهم این است خلاف ادعاهایی که رسانههای صهیونیستی مطرح میکنند و میخواهند ایرانیها را دلواپس کنند همه کارشناسان بر این عقیدهاند ترامپ نمیتواند به برجام دست بزند، کمااینکه مجبور شده بلافاصله پس از رئیسجمهورشدن از یک نفر مشاور ارشد بخواهد درباره اظهارنظر برجام اخبار جدیدی بدهد.
مشاور ترامپ پنجشنبه در گفتوگویی با BBC اعلام کرد: ترامپ نمیخواهد برجام پاره شود منظور وی این بوده برجام بازنگری شود و دوباره مذاکرات جدیدی انجام شود زیرا ١٥٠ میلیارد دلار از این راه به ایران خواهد رسید و در این کارزار آمریکا سود اقتصادی نخواهد برد.مفهوم این ماجرا این است اروپاییها با ایرانیها تجارت خواهند کرد. طبیعی است آمریکا هم بخواهد این میان سهم ببرد. پس احتمال زیادی وجود دارد تحریمهای دلاری برای ایران برچیده شود تا در سوی مقابل، ایران هم منع خرید کالاهای آمریکایی را آزاد کند.
انتهای پیام
