با سلاطین قاچاق خودرو آشنا شوید
به گزارش پایگاه خبری بورس پرس به نقل از شرق، فهرست متخلفان ثبت سفارش خودرو اطلاعات بیش از 1900 خودروی واردشده از طریق دستکاری اطلاعات سامانه ثبت سفارش خودرو در وزارت صمت را نشان می‌دهد. پرونده هک سایت ثبت سفارش که در چند ماه گذشته به یکی از جنجالی‌ترین سوژه‌های اقتصاد تبدیل شده و هر روز ابعاد تازه‌ای می‌یابد.
ماجرا از کجا شروع شد؟
تیر سال 96 بود که وزارت صمت سامانه ثبت سفارش خودرو را از دسترس خارج کرد. از دسترس خارج‌شدن سایت ثبت سفارش خودرو معنایی ضمنی هم داشت. ثبت سفارش خودرو، یکی از مراحل لازم و غیرقابل چشم‌پوشی برای واردات خودرو بود و از دسترس خارج‌شدن به این معنی بود که دیگر هیچ شرکتی نمی‌توانست برای واردات خودروهای جدید اقدام کند.
اگرچه در آن زمان دلیل از دسترس خارج‌شدن سایت ثبت سفارش به‌روزرسانی سامانه اعلام شد اما گذشت زمان نشان داد این تصمیم کاملا هدفمند و با برنامه‌ریزی قبلی برای ممنوعیت واردات گرفته شده است.ازآنجاکه وزارت صنعت طبق قانون نمی‌توانست واردات کالاهای غیرممنوعه ممنوع کند، بستن سایت ثبت سفارش، راه‌حلی هوشمندانه برای دورزدن قانون بود. راه‌حلی که به گفته محمد شریعتمداری در 24 تیر 96 در نامه‌ای دست‌نویس توسط وزیر وقت به مجتبی خسروتاج،معاون وزیر و رئیس سازمان توسعه تجارت ابلاغ شد، اما این همه ماجرا نبود.
همیشه پای یک رانتیر در میان است
مسدودشدن سایت ثبت سفارش در شرایطی اتفاق افتاد که براساس شنیده‌های موثق، برخی شرکت‌های واردکننده که رابطه خوبی با برخی افراد بانفوذ داشتند، پیش از ایجاد این مانع، از آن مطلع بوده و ذخیره‌های مناسبی از ثبت سفارش را انجام داده بودند. مجتبی خسروتاج رئیس سازمان توسعه تجارت، همان زمان در جدل‌های رسانه‌ای با انجمن واردکنندگان خودرو گفته بود: ثبت سفارش‌های 4 ماه گذشته (فروردین تا تیر 96) به‌مراتب بالاتر از ثبت سفارش دوره مشابه سال گذشته است.
فارغ از این مسئله، درباره چرایی این اقدام نیز گمانه زنی هایی وجود دارد که برخی شواهد نشان می‌دهد دولت در آن دوره زمانی قصد داشته با ایجاد این ممنوعیت شرایط را برای عرضه خودروهای پسابرجامی پژو و رنو فراهم کند تا مقدمات خصوصی‌سازی دو خودروساز بزرگ فراهم شود اما در چنین شرایطی بسته شدن سایت سفارش و عدم ابطال ثبت سفارش‌های پیشین، مقدمات ایجاد فساد گسترده‌ای را فراهم کرد که امروز گریبان چند دستگاه و نهاد را گرفته است.
قاچاق بود یا نبود
چهارشنبه 22 آذر بود که امیر خجسته نماینده همدان و رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی، در یک نشست خبری حمله سنگینی را به گمرک انجام داد و گفت بیش از 70 تا 90 درصد کالاهای قاچاق از مبادی رسمی وارد می‌شوند. طبق اطلاعات موجود 5362 خودروی لوکس شامل پورشه، ولوو، بی‌ام‌و، بنز، تویوتا، نیسان و هیوندا به‌صورت قاچاق از مناطق آزاد و گمرکات در سال 95 و مهر 96 وارد شد. گمرک در پاسخ اظهارات خجسته را رد کرد و گفت امکان قاچاق حتی یک دستگاه خودرو از طریق گمرک وجود ندارد.
شاید مسئولان گمرک در زمانی که چنین ادعایی را مطرح می‌کردند نمی‌دانستند برای ورود غیرقانونی خودرو لزوما نیازی به قاچاق نیست و خودروهایی که به‌راحتی و در مقابل دیدگان در حال ورود هستند نیز جزئی از ماجرای بزرگی هستند که به‌زودی افشا خواهد شد. در واقع از نظر فنی، 1900 خودرویی که به این طریق وارد شدند، قاچاق نیستند، این خودروها تمامی مراحل از ثبت سفارش تا پرداخت مالیات و عوارض گمرکی و استاندارد را طی کردند و از سوی دیگر، واردات خودرو اگرچه محدود بوده اما ممنوع نبوده است. همین مسئله یکی از پیچیدگی‌های جالب داستان پرونده خودروهای وارداتی است.
قاچاقچیان در سازمان توسعه تجارت
6 بهمن 96، بهرام پارسایی نماینده مجلس از بازشدن پرونده واردات خودرو در کمیسیون اصل 90 مجلس خبر داد. در همان زمان برخی واردکنندگان خودرو نیز نسبت به واردات خودرو از سوی برخی افراد اعتراض کردند و شایعاتی مبنی بر وجود حفره‌ای عظیم در دیوار محدودیت واردات خودرو شنیده شد. در همین میان، دفتر جرائم سازمان‌یافته گمرک نیز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد فسادی کشف شده و برخی خودروهای وارداتی به‌دلیل استفاده از ثبت سفارش‌های جعلی، قاچاق محسوب خواهند شد. وزارت صمت اولین‌بار در 20 بهمن 96 حاضر شد اصل وجود اشکال در سامانه را بپذیرد.
محمد شریعتمداری یک ماه پیش از آن نیز در نامه‌ای به وزارت اطلاعات ضمن گزارش رخنه در سایت ثبت سفارش، خواستار ورود این نهاد به این پرونده شده بود. در ابتدا تصور می‌شد ماجرا محدود به جعل تعدادی ثبت سفارش است، اما بررسی‌های بیشتر نشان داد نه‌تنها این ثبت سفارش‌ها کاملا واقعی هستند، بلکه حتی ماجرا فراتر از تغییر یا تمدید ثبت سفارش‌ها است و برخی از واردکنندگان موفق شدند با همکاری تعدادی از کارکنان سازمان توسعه تجارت حتی تعرفه‌های موجود را نیز تغییر دهند.
بالابرهایی که بی‌ام‌و شدند
هرچقدر پرونده فساد در سازمان توسعه تجارت بیشتر پیگیری شد، تخلفات عجیب‌تری نمایان شد. از یک سو مشخص شد بسیاری از واردکنندگان غیرنمایندگی (بازار گری مارکت) موفق شدند پس از ممنوعیت واردات خودرو توسط گری مارکت‌ها در زمستان 95، خودرو وارد کنند. این به معنی همدستی تعدادی از کارکنان سازمان توسعه تجارت با این واردکنندگان متخلف بود و به‌همین‌دلیل دو نفر از کارکنان این سازمان بازداشت شدند اما از سوی دیگر مشخص شد تخلفات محدود به تغییر تاریخ یا اجازه ثبت سفارش گری‌مارکت نبوده است، بلکه حتی برخی واردکنندگان موفق شدند با تغییر تعرفه ثبت سفارش‌های پیشین که برای واردات بالابر انجام شده بود انواع خودروهای بی‌ام‌و، هیوندای، تویوتا و کیا را وارد کنند.
اینجا بود که معلوم شد دست‌کاری‌ها در سامانه ثبت سفارش‌ها فراتر از سطح کاربری سیستم بوده و پای کارکنان شرکت رایانه‌ای که این سامانه را طراحی کردند نیز در میان است. به این ترتیب پشتیبانان سامانه نیز دستگیر شدند تا بازداشتی‌ها از مدیر کل و معاونی در سازمان توسعه تجارت، به کاربران و مهندسان سیستم ثبت سفارش برسد. نگاهی به فهرست 1934 خودروی واردشده در این پرونده نشان می‌دهد گستره متنوعی از برندهای خودرویی شرق و غرب جهان در این مدت به شکل غیرقانونی وارد شده است. مدل‌های مختلف و متنوعی از بی‌ام‌و، هیوندایی، کیا، پورشه، تویوتا، نیسان، رنو، ولوو، بنز و لکسوس در این فهرست دیده می‌شوند که برخی از آنها نه‌تنها دارای تخلف در تمدید یا تغییر تاریخ یا تغییر تاریخ و پرداخت حقوق دولتی و حتی تغییر تعرفه ثبت سفارش هستند بلکه به کلی دارای تخلف در اصل خودرو هستند.
قاچاقچیان چه کسانی هستند؟
در میان 1934 دستگاه خودرو که از طریق دستکاری در سامانه ثبت سفارش در چند ماه وارد شده است، انواع و اقسام برندهای مشهور خودرو دیده میشود. در بین کسانی که موفق شدند از این طریق خودرو وارد کنند، نام‌هایی دیده میشود که نمایندگی رسمی برندهای خودرو نیستند. محمد.آ یکی از کسانی که خبر دستگیری وی نیز منتشر شده، در این مدت موفق شده نزدیک به 200 خودرو از برندهای مختلف خودرویی را وارد کند.وی با تغییر تعرفه بالا بر به خودرو موفق شده چند دستگاه کیا اوپتیما و بی‌ام‌و x4 وارد کند و فارغ از آن تعداد زیادی سوناتا، اوپتیما، سانتافه و پورشه نیز پس از ممنوعیت واردات گری‌مارکت‌ها وارد کرده. مجید.ن، علی.ش و حمید.ص نیز دیگر افرادی هستند که موفق شدند تعداد زیادی خودرو از انواع برندها را در همین مدت ممنوعیت گری‌مارکت‌ها از طریق گمرکات رسمی وارد کنند. با این حال تخلف و واردات غیرقانونی خودرو محدود به اشخاص حقیقی نیست. پای شرکت هایی در این تخلف بزرگ در میان است که از بزرگ‌ترین واردکنندگان محسوب می‌شوند.
سلطان واردات در میان متخلفان
شرکت آ، نماینده رسمی یک برند مشهور و محبوب کره‌ای در بازار ایران، یکی از شرکت‌هایی است که نامش در این فهرست 19صفحه‌ای دیده میشود. این شرکت 988 دستگاه خودرو را به این طریق ثبت سفارش و با موفقیت وارد کرده است. صاحبان این شرکت یکی از خانواده‌های مشهور واردکننده هستند که به جز این شرکت صاحب دو شرکت دیگر خودرویی نیز هستند که نمایندگان رسمی دو برند کره‌ای و چینی محسوب می‌شوند. این خانواده که از بزرگ ترین واردکنندگان دو قلم کالای دیگر هستند و لقب سلطان واردات خودرو ایران را نیز یدک می‌کشند.
نماینده رسمی شرکت آلمانی
شرکت پ، نماینده رسمی یک برند لاکچری و مشهور آلمانی نیز دیگر شرکت متخلف در پرونده فساد سایت ثبت سفارش است. این شرکت 59 دستگاه خودرو را در 8 سفارش مختلف از این طریق مستقیما وارد کرده است. نکته جالب دیگری که درباره شرکت پ وجود دارد، این است که شرکت طراح سایت این شرکت و شرکت طراح سامانه ثبت سفارش یکی هستند!
نماینده رسمی شرکت ژاپنی
متخلف دیگر این فهرست شرکتی است که بیش از 45 سال است نمایندگی رسمی یک برند مشهور ژاپنی در ایران را در اختیار دارد. این شرکت 700 دستگاه خودرو از این طریق وارد کرده است. مالکان این شرکت که یکی از سرشناس‌ترین خانواده‌های واردکننده خودرو هستند هم‌اکنون متهم به قاچاق خودروهای یک برند فرانسوی در پرونده ای مجزا نیز هستند.
