نظر کارشناسی درباره چالش های صندوق‌های سرمایه گذاری اهرمی

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، آرش غفاری در خصوص چالش های صندوق های اهرمی که طی روزهای قبل با مخالفت هایی از سوی سهامداران مواجه شد به دنیای اقتصاد، اعلام کرد: در یک سال اخیر ابزارهای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم رشد گسترده ای داشت و به تعداد و تنوع آنها نیز افزوده شد. احتمالا در آینده نیز رشد این محصولات بیشتر خواهد شد.

این محصولات حتی در دوره‌های رکودی بازار نیز مورد استقبال قرار گرفتند اما برخی فعالان بازار سرمایه نسبت به گسترش این ابزارها در دوره رکود، ابراز نگرانی کردند و آنها را عامل بحران می‌دانند. این ابزارها نمی‌توانند عوامل بنیادین اقتصادی و بازار سرمایه را تغییر دهند اما باعث افزایش نقدشوندگی می‌شوند.

مردم گزینه‌های متعدد و متنوعی جهت سرمایه‌گذاری دارند و هر فرد با توجه به نوع ریسک‌پذیری و روحیه‌ای که دارد، می‌تواند محصول را انتخاب کند. تنوع‌پذیری این محصولات باعث می‌شود میل سرمایه‌گذاران نسبت به حضور در بازار کاهش پیدا نکند. در هفته‌ گذشته بحث در مورد کاهش نسبت واحدهای عادی به ممتاز صندوق‌ های سرمایه‌گذاری اهرمی بالا گرفت و باعث ایجاد فشار فروش شد.

صندوق‌های اهرمی یکی از ابزارهای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم با ریسک بالا هستند که در مدت‌زمان کوتاه از فعالیت منابع زیادی را در بازار سرمایه جذب کردند. به نظر می‌رسد توسعه ابزارهای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در اشکال مختلف با تنوع‌بخشی برای سرمایه‌گذاران در بلندمدت به نفع بازار سرمایه خواهد بود. البته هر ابزاری در اوایل دوره فعالیت ممکن است با چالش‌های متعددی روبرو شود که با گذر زمان قابل رفع شدن است و رقابتی‌تر شدن این محیط هم بطور طبیعی به رفع این مشکلات کمک خواهد کرد.

توسعه، گسترش و عمق ابزارهای مالی به نقدشوندگی و رقابتی‌شدن بازار کمک می‌کنند و زمانی که بازار از عمق بالایی برخوردار نیست، صندوق‌ها ارزش معاملات قابل‌ قبولی داشتند. در صورتی که این ابزارها و محصولات مالی عمق نداشتند و توسعه پیدا نکرده بودند اما این ابزارها در این برهه رکودی بسیار کمک‌کننده بودند. سال‌هایی مانند ۹۹ تنوع و تعداد ابزارها و محصولات مالی با درآمد ثابت، سهامی،‌کالایی و... بسیار کم بود.

با توجه به اینکه در مدت اخیر دو صندوق اهرمی جدید پذیره‌نویسی کردند و در ابتدا با اندازه کوچکی وارد شدند به نظر می‌رسد دلیل اصلی صحبت در مورد کاهش ضریب اهرم این است که نهاد ناظر به علت افت بازار نگران این صندوق‌ها شد و تصمیم گرفت سطح ریسک را در این ابزارها کاهش دهد. طبیعی است که با توجه به تغییر شرایط، نهاد ناظر نگران باشد در وضعیت رکودی، صندوق مجبور به فروش شود و این امر باعث ایجاد فشار می‌شود.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی ابزار سرمایه‌گذاری هستند و نمی‌توانند عامل بحران و خطر در بازار سرمایه باشند. پس از پذیره‌نویسی صندوق‌های اهرمی به دلیل انتظار از بازار، مردم استقبال مناسبی نشان دادند. این محصولات مالی، پرریسک هستند و بطور طبیعی نمی‌توان انتظار داشت در شرایط نزولی عملکرد مثبتی را به ثبت برسانند. بهتر است تصمیمات و محدودیت‌های بنیادینی که برای صندوق‌ها اتخاذ می‌شود در کوتاه‌مدت تغییر پیدا نکنند.

به عنوان مثال در صورتی که سیاست گذار به این نتیجه رسید بر ضریب اهرم محدودیت اعمال کند و تصمیم کاهش ضریب اهرم اجرایی شود، بهتر است در دوره‌های زمانی ثابت بماند و زمانی که بازار سرمایه رونق پیدا کرد، تصمیم تغییر نکند تا مدیران صندوق‌ها بتوانند برنامه‌ریزی کنند. چرا که این تصمیمات می‌تواند عامل هیجان و تنش در بازار سرمایه شود.

البته ضریب اهرم بیشتر به نحوه مدیریت مدیر صندوق مرتبط است و در صورتی که وضعیت بازار بهبود پیدا کند و منابع وارد صندوق‌ها شوند، ضریب اهرم مقداری کاهش پیدا می‌کند. چرا که صندوق باید هم سهام خریداری و هم در قسمت‌های عادی سرمایه‌گذاری کند و زمانی که اندازه صندوق بزرگ شود، افزایش ضریب اهرم و جذب بیشتر منابع سخت خواهد بود.

کاهش و محدودیت ضریب اهرم از ۳ به ۲.۵ به اندازه‌ای نیست که عملکرد صندوق‌ها را تحت تاثیر قرار دهد و با شروع روند صعودی این ضریب، خود به‌ خود مقداری کاهش خواهد یافت. طی زمان مدیران سرمایه‌گذاری صندوق‌ها تصمیم می‌گیرند چه سیاست و ضریب اهرمی‌ به نفع صندوق اتخاذ کنند. کاهش نرخ‌ واحدهای عادی به بازه ۳۱ تا ۳۳ درصد، توسط مدیران صندوق‌ها کاهش یافت و تغییر پیدا کرد و ارتباطی به نهاد ناظر نداشت.

طبق اساسنامه مدیر می‌تواند بازه ای برای نرخ واحدهای عادی تعریف تا منابعی را به صندوق جذب کند و این موضوع با توجه به شرایط ممکن است تغییر کند. علت افزایش نرخ واحدهای عادی هم در برهه اخیر، افزایش نرخ اوراق اخزا بود و صندوق برای جذب منابع باید نرخ واحدهای عادی را افزایش می‌داد و زمانی که نرخ اوراق اخزا کاهش پیدا کرد، برای صندوق توجیهی نداشت تا آن نرخ‌ها را داشته باشد و نرخ واحدهای عادی را کاهش داد.

بنابراین مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی، منافع واحدهای ممتاز را در اولویت قرار می‌دهند تا بتواند هم کارمزد ایجاد و هم در بلندمدت سود کند. بطور طبیعی وقتی که نرخ اوراق کاهش می‌یابد، مدیر صندوق تمایلی ندارد نرخ بالاتری بپردازد وقتی که می‌تواند نرخ پایین‌تری را بدهد. البته تصمیم‌گیری دقیق‌تر در مورد واحدهای عادی بر عهده مدیر است که قصد دارد چه سیاستی اتخاذ کند.

انتهای پیام