آمار جالب از منابع آبی و مقایسه با چند کشور + 56 لیتر برای هر دلار !

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، محمد فاضلی چهره نام‌آشنا در عرصه پژوهش و صاحب تجربه در زمینه مباحث فرهنگی وزارت نیرو در دهمین برنامه تلاقی به ایرنا، اعلام کرد: عربستان حدود یک میلیارد متر مکعب و ایران ۱۰۳ میلیارد متر مکعب منابع آب تجدیدپذیر دارد. با این وجود معتقدند مثل عربستان باید آب ‌شیرین‌کن زد در حالی که ایران فروش نفت و پول عربستان را ندارد.

از ۱۰۰ میلیارد متر مکعب آب مصرفی فقط ۱۰ درصد با کم‌آبی سازگار است یعنی اگر مصرف اصلاح شود، ۱۰ میلیارد متر مکعب صرفه‌جویی می‌شود. وقتی می‌خواهید لوله‌ای از خلیج فارس تا مشهد بکشید، فقط پیمانکار پول می‌گیرد و لوله را می‌کشد آن هم بدون هماهنگی و فکر به اثرات و ملاحظات.

نکته اصلی اینکه باید مصرف آب شرب، کشاورزی، بهداشت و صنعت را کم کرد، تصفیه‌خانه‌ها را توسعه داد و بازچرخانی آب داشت. بخشی از مصرف زیاد آب در کشاورزی ناشی از شکست در صنعتی شدن است. وقتی از طریق صنعت اشتغال ایجاد نشود، همه خواستار توسعه کشاورزی هستند.

اتفاقاتی مثل ویلاسازی و تبدیل مراتع به فضاهای غیرطبیعی باعث از بین رفتن ظرفیت ذخیره‌سازی آب در زمین شده است. تحریم‌ها هم به این مشکلات اضافه شده‌اند ولی سیاست‌گذاری‌های صنعتی مشکل دارد. اقتصاد ایران بیشتر تولیدکننده مواد اولیه با ارزش نسبتاً پایین است مثل نفت، گاز، پتروشیمی، مس و فولاد.

این صنایع سرمایه ‌بر وکم ‌اشتغال هستند. ساخت یک کارخانه پتروشیمی ممکن است ۳ تا ۵ میلیارد دلار هزینه داشته باشد و برای چند هزار نفر اشتغال ایجاد کند اما صنعت پوشاک با همان هزینه می‌تواند ده‌ها هزار نفر را مشغول بکار کند.

ترکیب سرمایه‌بر، کم‌اشتغال و پرمصرف‌بودن آب این صنایع، باعث شده توسعه صنعتی چندان موفق نباشد. برای تولید هر دلار در ایران ۵۶ لیتر آب مصرف می‌شود در حالی که در اقتصاد آلمان فقط یک لیتر آب مصرف می‌شود. 

کل آب تجدیدپذیر ایران حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب است، در حالی که رودخانه‌ یانگ تسه در چین سالانه حدود ۹۶۰ میلیارد متر مکعب آب دارد. اگر رودخانه زاینده‌رود حدود یک میلیارد متر مکعب آب داشته باشد، یانگ تسه هزار برابر زاینده‌رود آب دارد. کل آب ایران معادل یک ‌شصت‌ و پنجم آب رودخانه آمازون در برزیل است. 

برای عزم جدی در حکمرانی آب می‌توان سه شاخص مشخص در نظر گرفت. اول از ساختار پیمانکارمحور فاصله گرفت و به سمت حفظ و صیانت از منابع آب حرکت کرد. دوم بجای تأمین بیشتر آب به سمت سازگاری با کم‌آبی رفت. سوم تدوین قانونی جامع در حوزه آب که در آن مدیریت هم ‌زمان منابع و مصارف و نگهداشت کمی و کیفی منابع آبی اولویت داشته باشد و تعارض منافع موجود در حوزه آب کاهش یابد.

طبق برآورد متخصصان آب، کل ذخایر آب زیرزمینی حدود ۵۰۰ میلیارد متر مکعب که در طول هزاران یا حتی میلیون‌ها سال شکل گرفته است. در طول ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته حدود ۱۵۰ میلیارد متر مکعب از این منابع برداشت شده بدون آنکه جبران شود. حدود ۳۵۰ میلیارد متر مکعب باقی مانده که اگر روند فعلی ادامه پیدا کند این باقیمانده هم طی ۲۰ تا ۳۰ سال آینده از بین خواهد رفت.

هر چقدر حجم آب زیرزمینی کمتر شود شوری آن بیشتر می‌شود و فلزات سنگین در آن افزایش پیدا می‌کند. ممکن است در بعضی مناطق کار به جایی برسد که مجبور شد آب زیر زمینی را قبل از مصرف شرب، شیرین‌سازی کرد.

انتهای پیام