عوامل سلب اعتماد سهامداران از بورس + بازگشت 17 هزار میلیارد از اعتبار تزریقی

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، علیرضا فرشید با بیان اینکه پس از تعطیلی بازار سهام در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، بسته‌های حمایتی جهت بازگشت اعتماد اندیشیده و اجرایی شد به دنیای اقتصاد، اعلام کرد: به‌رغم حمایت‌ها که بین ۳۳ تا 35 هزار‌ میلیارد تومان اعلام شده این روزها بازار با همه گیری صف‌های فروش مواجه است.

میانگین ارزش معاملات روزانه که از ابتدای سال تا قبل از جنگ در محدوده ۱۳ هزار میلیارد تومان قرار داشت در پساجنگ به ۱۰ هزار میلیارد تومان هم نمی‌رسد. عده زیادی از فعالان، اولین مقصر این همه‌گیری فروش را صندوق‌های اهرمی و صف‌های فروش آنها می‌دانند. 

مشکلات این روزهای را می‌توان به عنوان ویترینی از اقتصاد مورد بررسی قرار داد. سازمان بورس به عنوان متولی و رگولاتور در تصمیم‌گیری‌ها شفافیت لازم را ندارد. مسیر مصوبات و تنظیم‌گری شفاف نیست و تصمیمات خلق‌الساعه و با هدف اثرگذاری کوتاه‌مدت بدون توجه به اثرات بلندمدت گریبان این بخش را هم گرفته است.

در کنار این عدم شفافیت، نوع خریدها و علت حمایت صندوق‌های تثبیت و توسعه در برخی نمادها محل سوال است. دستکاری ساز و کارها مانند آنچه در تغییر ضریب اعتباری در اردیبهشت‌ انجام و هفته گذشته پس گرفته شد، تنها یکی از این دست تصمیمات است. تغییرات گسترده و چندباره در دامنه نوسان ابزارها، عملکرد نظارتی سلیقه‌ای در تایید و ابطال معاملات و باز و بسته شدن نمادها یکی دیگر از عوامل سلب اعتماد از بازار سرمایه می‌تواند باشد.

آنچه در دو نماد شاخص خودروساز در روزهای پساجنگ اتفاق افتاد، عامل دیگری از این بی‌اعتمادی ا‌ست. بازگشایی و ابطال یا تایید معاملات در کنار دخالت‌های وزارت صنعت و سایر نهادها در روند قیمت‌گذاری و خصوصی‌سازی را نیز نمی‌توان و نباید نادیده گرفت.

در کنار عوامل فوق و عدم اطمینان سرمایه‌گذاران برای تقبل مخاطرات سرمایه‌گذاری در شرایط فعلی، می‌توان به شدت گرفتن ناترازی انرژی که این بار حتی به آب هم کشیده شده اشاره کرد. مصوباتی که در فضای مجازی منتشر می‌شود و حکایت از سلب اختیار استفاده صنایع از نیروگاه‌های خودتامین دارد برگ دیگری از کتاب دغدغه‌های سرمایه‌گذاری است که به‌رغم وعده های متواتر به رفع و بهبود ناترازی‌ها در حال ورق خوردن است.

عامل دیگر سیاست‌های پولی بانک مرکزی است. نرخ بهره‌ای که تا ۳۷ درصد نیز پیش رفت و پس از خروج سرمایه از بازار و اقبال به نگهداری پول نقد و صندوق‌های درآمد ثابت به آن سمت متمایل شد، باعث شد برای اولین بار در سال جاری در حراج اوراق هفته پیش، صندوق‌های بازار سرمایه نیز در کنار بانک‌ها خریدار اوراق دولت باشند که حدود ۱۷ از ۳۳ تا ۳۵ هزار میلیارد تومان اعتبار تزریق شده در همین رفت و برگشت از بورس به دولت برگشت داده شد.

۳۸ هزار میلیارد تومان ورود پول حقیقی به ابزارهای درآمد ثابت تا قبل از جنگ در پساجنگ شدت گرفت و بیش از ۲۱ هزار میلیارد تومان پول جدید به سمت صندوق های درآمد ثابت وارد شد. شاید حتی بتوان انتشار اوراق تبعی با تضمین سود ۲۰ درصدی در مقابل نرخ بهره بالای ۳۴ درصد و تورم حاضر را نوعی از کج‌سلیقگی در حمایت از سهامدار خرد دانست.

نرخ دلار که در روزهای پایانی سال گذشته در تب و تاب مذاکره یا عدم مذاکره سقف ۱۰۰ هزار تومان را هم شکسته بود در روزهای پس از جنگ کمتر از قیمت ۹۰ هزار تومان ماند. این ناهمخوانی باعث شده ظن تزریق منابع به بازار دلار و طلا قوت یافته و به‌عنوان بازارهای دارای فرصت شناسایی شوند.

خروج پول بیش از ۶ هزار میلیارد تومانی که تا قبل از جنگ ۱۲ روزه از ابتدای سال از صندوق‌های طلا اتفاق افتاده بود در مدت اخیر پس از جنگ با ورود حدود ۸ هزار میلیارد تومان‌ به سختی باز پس گرفته شد نیز نشانی از همین اثر است. حال رییس سازمان که در روزهای ابتدای تصدی سکان بازار سرمایه از ارزش ۳۰۰-۴۰۰‌ میلیارد دلاری سخن می‌گفت، چرا امروز حمایت از بازار صد و چند‌ میلیارد دلاری را کافی تلقی می‌کنند؟

پیامد رویگردانی سهامداران حقیقی از بورس در گام نخست می‌تواند به صعود شکننده شاخص منجر شود. با اینکه شاخص کل برای ۹ روز متوالی رشد را ثبت کرده بود اما بی‌محلی بازیگران خرد به این موضوع تداوم خروج پول از گردونه سهام را رقم زد. برخی سرمایه‌گذاران نیز عمدتا با خرید دارایی‌های کم‌ریسک‌تر در راستای حفظ ارزش پول باعث تعمیق شرایط نامساعد بازار سرمایه شدند.

هرچند به باور برخی کارشناسان وضعیت متزلزل بورس موقتی خواهد بود اما تعدد ریسک‌های سیاسی و اقتصادی کار را به‌جایی رسانده که بازگشت سرمایه‌گذاران به بورس سخت‌تر شده ‌است. سناریو‌‌‌‌‌‌هایی نظیر سختگیری سیاست گذاران در اعمال محدودیت دامنه نوسان و قطعی‌ های گسترده برق صنایع می‌تواند وزن بیشتری به محاسبات محتاطانه سهامداران خرد ببخشد و به‌عنوان اصلی‌ترین عامل در تردید ورود پول ایفای نقش کند.

انتهای پیام