6 دلیل عدم اثر کاهش نرخ گواهی سپرده بانکی بر بورس

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، نرگس توانایی با اشاره به کاهش نرخ گواهی سپرده خاص از ۳۰‌ به ۲۵‌ درصد از سوی تعدادی از بانک‌ها طبق گزارش‌های غیر رسمی به دنیای اقتصاد، اعلام کرد: بسیاری از فعالان انتظار داشتند با کاهش نرخ بهره بانکی، رشد بازار سهام صورت پذیرد که تا کنون چنین چیزی مشاهده نشده است. 

کاهش نرخ بهره بانکی یکی از ابزارهای مهم سیاست پولی برای تحریک رشد اقتصادی و افزایش جذابیت بازارهای مالی بویژه بورس، محسوب می‌شود. با این حال در شرایط فعلی و برخلاف انتظار این کاهش هنوز اثر محسوسی بر بازار سرمایه نداشته که دلایل این موضوع در ادامه ارزیابی می شود.

۱. خروج نقدینگی از بورس به سمت بازارهای رقیب: در شرایط اقتصادی فعلی، سرمایه‌گذاران بطور سنتی همواره به دنبال بازارهایی هستند که علاوه بر بازدهی مناسب، بتوانند ارزش سرمایه را در برابر تورم حفظ کند. هرچند کاهش نرخ بهره می‌‌‌‌تواند انگیزه‌‌‌‌ای برای خروج سپرده‌‌‌‌ها از بانک باشد اما بخش عمده این نقدینگی به سمت بازارهای دیگر از جمله ارز، طلا، خودرو و حتی رمزارزها هدایت شده است. در نتیجه بورس از این تغییر سیاست پولی کمتر منتفع شده است.

۲. بی‌‌‌‌اعتمادی سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه: سقوط تاریخی بورس در سال ۹۹ باعث شد بسیاری از سرمایه‌گذاران خرد، اعتماد را به بازار از دست بدهند. سیاست‌‌‌‌های حمایتی ناکافی، تغییرات مداوم در قوانین و دخالت‌‌‌‌های دستوری در بازار سهام، همچنان موجب نگرانی فعالان است. حتی با وجود کاهش نرخ بهره، سرمایه‌گذاران تمایلی برای ورود مجدد به بورس ندارند. زیرا نگرانند رشد شاخص‌‌‌‌ها پایدار نباشد و تجربه تلخ گذشته تکرار شود.

۳. نااطمینانی اقتصادی و سیاسی: یکی از پیش‌‌‌‌نیازهای مهم رشد بازار سرمایه، ثبات اقتصادی و پیش‌بینی‌‌‌‌پذیری سیاست‌‌‌‌های کلان است. در ایران نوسانات نرخ ارز، کسری بودجه دولت، سیاست‌‌‌‌های کنترلی و چشم‌‌‌‌انداز نامشخص تورم، باعث شده سرمایه‌گذاران نسبت به آینده بورس تردید داشته باشند. در چنین شرایطی، حتی کاهش نرخ بهره نیز نمی‌‌‌‌تواند جذابیت کافی برای ورود سرمایه جدید به بازار ایجاد کند.

۴. عدم‌بهبود سودآوری شرکت‌های بورسی: یکی دیگر از عواملی که مانع رشد بورس شده، مشکلات بنیادی شرکت‌های بورسی است. بسیاری از صنایع مهم مانند پتروشیمی، فولاد و خودروسازی با چالش‌‌‌‌هایی همچون قیمت‌گذاری دستوری، افزایش هزینه‌‌‌‌های تولید و کاهش میزان صادرات مواجهند. در چنین شرایطی حتی اگر کاهش نرخ بهره هزینه تامین مالی شرکت‌ها را کاهش دهد تا زمانی که مشکل سودآوری حل نشود، سرمایه‌گذاران برای خرید سهام مردد خواهند بود.

۵. مداخله در روندهای بازار سرمایه: برخی کارشناسان معتقدند سیاست گذاران مالی برای جلوگیری از ورود نقدینگی بیش از حد به بورس و کنترل تورم، عمدا اجازه رشد سریع شاخص را نمی‌‌‌‌دهند. در دوره‌‌‌‌های گذشته نیز مشاهده شدهنهادهای نظارتی و صندوق‌های وابسته به دولت با عرضه سهام یا سایر ابزارهای کنترلی، مانع افزایش بیش از حد شاخص کل شده‌‌‌‌اند.

۶. تاخیر در اثرگذاری کاهش نرخ بهره: کاهش نرخ بهره معمولا در بلندمدت اثر را نشان می‌دهد. بازارها برای واکنش نشان‌دادن به تغییرات سیاست پولی نیاز به زمان دارند. در صورتی که سیاست‌‌‌‌های اقتصادی و پولی در ماه‌‌‌‌های آینده ثبات بیشتری پیدا کند، ممکن است نقدینگی بصورت تدریجی به بازار سرمایه ورود کرده و شاخص‌‌‌‌ افزایش یابد.

جمع‌‌‌‌بندی

کاهش نرخ بهره در شرایط عادی می‌‌‌‌تواند به رشد بازار سرمایه منجر شود اما در ایران به دلیل عواملی مانند بی‌‌‌‌اعتمادی سرمایه‌گذاران، عدم‌ جذابیت بورس در مقایسه با بازارهای رقیب، مشکلات بنیادی شرکت‌ها و نااطمینانی‌‌‌‌های اقتصادی این اثر هنوز مشاهده نشده است. برای تقویت بورس علاوه بر کاهش نرخ بهره، باید اصلاحات ساختاری در اقتصاد و بازار سرمایه انجام شود تا اعتماد سرمایه‌گذاران بازگردد و نقدینگی به سمت تولید و بازار سهام هدایت شود.

انتهای پیام