سناریوهای محتمل پیش‌‌‌روی بورس + ضرورت تداوم حمایت‌‌‌ های هدفمند

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس، الناز افشار با بیان اینکه بازار سرمایه هفته گذشته را در فضایی ناپایدار و همراه با بی‌‌‌اعتمادی عمیق سپری کرد به دنیای اقتصاد، اعلام کرد: شاخص با افت حدود ۲ درصد، همچنان در مسیر نزولی باقی ماند و عمق معاملات نشان‌دهنده شکنندگی بازار و تردید شدید فعالان حقیقی بود.

خروج مداوم سرمایه از سوی سرمایه‌‌‌گذاران خرد، تصویری نگران‌‌‌کننده از وضعیت روانی بازار ارائه داد. شرایطی که نشانه‌‌‌های آن در کاهش ارزش معاملات و نبود تقاضای موثر در بسیاری از نمادها مشهود بود. در ابتدای هفته جاری، انتشار بسته حمایتی و تزریق نقدینگی که با هماهنگی وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و سازمان بورس تهیه شده بود، موجی از امیدواری موقت بوجود آورد و موجب شد بسیاری از نمادها شنبه در محدوده‌‌‌های مثبت معامله شوند.

با این‌‌‌ حال، سایه ریسک‌‌‌های ژئوپلیتیک و عوامل سیستماتیک همچنان باقی‌‌‌مانده است. اگرچه درگیری میان ایران و اسرائیل وارد آتش‌‌‌بس شده اما بورس همچنان از تبعات روانی جنگ فاصله نگرفته و حتی در صورت تداوم آتش‌‌‌بس، ترس از بازگشت تنش‌‌‌ها، فضای کلی معاملات را در وضعیت تردید و انتظار نگاه‌‌‌ داشته است.

در کنار این عوامل، تهدید فعال‌‌‌سازی ساز و کار ماشه از سوی اعضای اروپایی برجام، هشداری جدی نسبت به بازگشت تحریم‌های بین‌المللی و تضعیف شرایط اقتصادی تلقی می‌شود. موضوعی که می‌تواند بر فضای سرمایه‌‌‌گذاری داخلی نیز اثر منفی بگذارد.

در نتیجه اگرچه شاخص بورس اکنون در محدوده‌‌‌های حمایتی قرار گرفته و بسیاری از نمادها اصلاح قابل‌‌‌توجهی را تجربه کردند اما تداوم حمایت‌‌‌ های هدفمند و سیاست گذاری‌‌‌های اعتمادآفرین، برای بازگشت پایداری ضروری به نظر می‌‌‌رسد. در فضای پرریسک کنونی، اخبار مربوط به منازعات منطقه‌‌‌ای و تحولات سیاست خارجی به یکی از موثرترین محرک‌‌‌های رفتاری در بورس تبدیل شدند.

این اخبار در حالی مخابره می‌شود که همچنان تبعات روانی تنش‌‌‌های اخیر و حملات متقابل میان ایران و اسرائیل بطور کامل از حافظه بازار پاک نشده است. در نقطه مقابل، اظهارات عضو ارشد تیم مذاکرات هسته‌‌‌ای مبنی بر احتمال بازگشایی مسیر دیپلماسی و ازسرگیری مذاکرات، بار دیگر امیدها نسبت به کاهش تنش و بهبود شرایط بین‌المللی را زنده کرده است. نبود اطلاعات دقیق و رسمی از زمان و نحوه آغاز مجدد مذاکرات باعث شده بازار در مواجهه با این اخبار، رویکردی محتاطانه و تا حدودی خنثی اتخاذ کند. 

سناریوهای محتمل پیش‌‌‌روی بازار سرمایه

در ارزیابی آینده بازار سرمایه، نمی‌توان تنها به یک مسیر مشخص اتکا کرد بلکه باید مجموعه‌‌‌ای از سناریوهای محتمل را بر اساس داده‌‌‌های اقتصادی، ریسک‌‌‌های سیاسی و رفتار بازیگران در نظر گرفت. بورس در نقطه‌‌‌ای ایستاده که هرگونه تغییر معنادار در متغیرهای کلیدی می‌تواند مسیر آتی آن را به‌‌‌کلی دگرگون کند. در سناریوی خوش‌‌‌بینانه، بازار با ترکیبی از گشایش‌‌‌های سیاسی، کاهش تنش‌‌‌های منطقه‌‌‌ای، از سرگیری مذاکرات هسته‌‌‌ای و اصلاح سیاست‌های اقتصادی دولت مواجه می‌شود.

این سناریو که در صورت تحقق می‌تواند اعتماد ازدست‌‌‌رفته سرمایه‌‌‌گذاران را تا حدی ترمیم کند، زمینه‌‌‌ساز ورود پول‌‌‌های تازه و بازگشت رونق به صنایع خواهد بود. بهبود انتظارات تورمی و افزایش درآمد ریالی شرکت‌ها نیز از جمله پیامدهای مثبت این وضعیت محسوب می‌شوند. در سناریوی بدبینانه، بورس با مجموعه‌‌‌ای از عوامل منفی داخلی و خارجی مواجه می‌شود که به تعمیق رکود، گسترش خروج سرمایه و افزایش بی‌‌‌اعتمادی عمومی منجر می شوند.

در سطح بین‌الملل، احتمال فعال‌‌‌سازی ساز و کار ماشه از سوی سه کشور اروپایی برجام، تهدیدی جدی برای بازگشت تحریم‌های بین‌المللی ذیل قطعنامه‌‌‌های شورای امنیت سازمان ملل بشمار می‌‌‌رود. فعال‌‌‌شدن این ساز و کار نه‌‌‌تنها فضای اقتصادی را دستخوش شوک‌‌‌های جدید می کند، بلکه چشم‌‌‌انداز هرگونه توافق و گشایش دیپلماتیک را نیز در کوتاه‌‌‌مدت تضعیف خواهد کرد.

از سوی دیگر، بازگشت تنش‌‌‌های نظامی در منطقه چه به‌‌‌صورت مستقیم و چه از طریق درگیری‌‌‌های نیابتی ممکن است امنیت روانی بورس را به‌‌‌شدت تضعیف کند. چنین سناریویی منجر به افزایش ریسک سیستماتیک، فرار سرمایه، افزایش نرخ ارز و ورود نقدینگی به بازارهای طلا و‌‌‌ دلار می شود.

در سطح داخلی نیز تداوم ابهام در سیاست گذاری‌‌‌های کلان، ضعف در اجرای بسته‌‌‌های حمایتی، تشدید فشار بودجه‌‌‌ای بر شرکت‌ها و سیاست‌ هایی مانند قیمت‌‌‌گذاری دستوری و نرخ بهره بالا، می‌تواند روند نزولی بازار را تثبیت کرده و عمق رکود را بیشتر کند.سناریوی محتمل میانه، تداوم وضعیت فعلی با نوسانات محدود و نبود روند مشخص در کوتاه‌‌‌مدت است. در این سناریو، بازار با تغییرات مقطعی ناشی از اخبار سیاسی یا گزارش‌های مالی شرکت‌ها حرکت خواهد کرد.

در این صورت بازار به‌‌‌صورت نوسانی و بااحتیاط پیش خواهد رفت. در نهایت، مسیر آتی بورس بیش از هر چیز به رفتار دولت در قبال سیاست‌ های اقتصادی، نحوه مواجهه با فضای بین‌الملل و قدرت نهادهای سیاست گذار در بازگرداندن اعتماد عمومی وابسته است. بازاری که در آن اعتماد و شفافیت بازسازی نشود، حتی با ارزنده‌‌‌ترین سهام نیز نمی‌تواند پویایی بلندمدت داشته باشد.

تزریق منابع مالی، تسهیل در معاملات و کاهش محدودیت‌‌‌ها می‌تواند نقش محرک اعتماد را ایفا کند. باتوجه‌‌‌به شرایط فعلی، سهامی که قدرت فروش بالا و صف‌‌‌های سنگین مانند برخی نمادهای شاخص‌‌‌ساز در گروه فلزات اساسی، خودرویی و بانکی را ندارند می‌توانند وضعیت مساعدتری داشته باشند. در این ‌‌‌بین سهم‌‌‌های دلاری صادراتی در صورت ثبات ارز و تداوم آتش‌‌‌بس می‌توانند درصورتی‌‌‌که دلار در مدار صعودی باقی بماند و آرامش نسبی حاکم شود، برخی نمادهای صادرات‌‌‌محور می‌توانند جذاب شوند. 

از طرفی سرمایه‌‌‌گذاران محافظه‌‌‌کار در روزهای پرریسک به سراغ صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های طلا به عنوان دارایی امن خواهند رفت. حتی در این گروه‌‌‌ها نیز روند معاملات به‌‌‌شدت شکننده و متاثر از اخبار سیاسی خواهد بود. در نتیجه جذابیت هر صنعت یا نماد، بیش از آنکه تابع گزارش عملکرد یا تحلیل بنیادی باشد، تابع فضای روانی و تحولات منطقه‌‌‌ای خواهد بود. بازار سرمایه در برهه‌‌‌ای حساس ایستاده است. جایی که میان واقعیت‌‌‌های تلخ اقتصادی، ریسک‌‌‌های سنگین سیاسی و کورسوی امید به اصلاحات و گشایش قرار گرفته است.

رفتار شاخص‌‌‌، روند معاملات و خروج مستمر سرمایه‌‌‌گذاران حقیقی نشان می‌دهد بورس نه‌‌‌تنها درگیر اصلاح قیمتی بلکه گرفتار بحران اعتماد است. در چنین فضایی، آنچه می‌تواند مسیر بازار را تغییر دهد، تنها رشد نرخ دلار یا بهبود گزارش‌های مالی نیست بلکه بازسازی اعتماد عمومی، کاهش ریسک‌‌‌های غیرقابل‌‌‌ پیش‌‌‌بینی و شفاف‌‌‌سازی تصمیمات کلان اقتصادی است. سرمایه‌‌‌گذاری، تابع امید به آینده است و تا زمانی که سرمایه‌‌‌گذار نسبت به آینده احساس امنیت نکند، حتی ارزنده‌‌‌ترین سهام نیز تقاضای موثر پیدا نمی‌‌‌کند.

انتهای پیام